Aşıklı Höyüğü, Aksaray ilinin Gülağaç ilçesinde bulunmuştur.
Höyük, tarih boyunca çeşitli nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşim birimlerinin zamanla toprakla örtülüp tepe biçimine gelmesine denir.
Anadolu’nun birçok yerinde mimari olarak dörtgen planlı kerpiçten yapılmış evlere rastlanır.
Aşıklı Höyük de aynı şekilde Anadolu’nun bu geleneksel yapısının en eski örneklerini taşımaktadır.
Bu höyüğü diğer höyüklerden ayıran en önemli özellik ise tıp tarihinde ilk beyin ameliyatının bu yerleşim biriminde bir kadına yapıldığının bulunmasıdır.
Ameliyat izlerinin bulunduğu kalıntılar ve bu yerleşim birimindeki diğer buluntuların hepsi, Aksaray Müzesi’nde sergilenmektedir.
Aşıklı Höyüğü; insanların avcı, toplayıcı ve göçer yaşantısından yerleşik hayata geçtiği -Orta Anadolu’daki bilinen- ilk köydür.
Ayrıca Aşıklı halkı yerleşik hayata ilk geçen köy olmasının yanında tarımla uğraşan da ilk topluluk olmuştur.
Bölgede yabani halde bulunan tahıllar ve bitkiler, tarım ürünü olarak kullanılmıştır. Yapılan araştırmalarda bulunanlara göre söylenilebilir ki arpa, buğday ve mercimek gibi tahılların tarımı yapılmıştır.
Yerleşik hayata geçseler de avcılıklarını bırakmamışlardır. Koyun, yaban sığırı, domuz, kızıl geyik, ala geyik ve karaca gibi hayvanları avlamışlardır.
Bunların yanında bölgenin jeolojik yapısı da kullanılarak volkanik cam olarak da bilinen obsidyen kullanılarak çeşitli alet ve silahlar yapılmıştır.
10 bin yıllık geçmişi olan bu höyük, 2009 yılından itibaren ziyarete açılmıştır.
