การตรวจสุขภาพ ตามจริงแล้วนั้น เป็นการคัดกรองเพื่อหาโรค หรือปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรคต่างๆ
แต่ไม่ได้หมายความว่า เป็นการตรวจหาโรคทุกโรคบนโลกใบนี้นะครับ
โรคที่เหมาะแก่การตรวจคัดกรอง คือ กลุ่มโรคที่เมื่อการรักษาเป็นไปอย่างรวดเร็วในระยะแรก จะทำให้ผลการรักษาและคุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างมาก
และปัจจัยที่สอง ก็คือ ค่าตรวจคัดกรองโรค คุ้มค่ากว่าค่ารักษาโรคโดยรวม
ลองนึกภาพนะครับ โรคบางโรคตรวจเจอเร็วกว่าก็จริง ค่าตรวจคัดกรองประมาณ 8 พันบาท/ครั้ง ต้องตรวจทุกปี
แต่ค่ารักษาโรคเมื่อป่วยรวมแล้ว 1 หมื่นบาทเอง แถมบางทีเจอโรคเร็วหรือเจอช้า ผลการรักษาดันไม่ต่างกันซะนี่
โรคแบบนี้ก็ไม่คุ้มค่าต่อการตรวจคัดกรองครับ
โรคที่เหมาะสม และคุ้มค่าต่อการตรวจคัดกรองในปัจจุบัน เช่น
ความดันโลหิตสูง | |
|---|---|
| ความสำคัญ | หากตรวจเจอ ป้องกันและรักษาได้เร็ว จะทำให้ลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจ และหลอดเลือดสมอง |
| กลุ่มคัดกรอง | อายุ 18 ปีขึ้นไป |
| วิธีคัดกรอง | วัดความดัน ปีละ 1 ครั้ง |
ไขมันในเลือดสูง | |
|---|---|
| ความสำคัญ | เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดต่างๆ หลายๆโรค |
| กลุ่มคัดกรอง | มีคำแนะนำในหลายๆ การศึกษาทางการแพทย์ แต่เบื้องต้น ควรเริ่มตรวจในอายุ 21 ปีขึ้นไป ติดตามอย่างน้อยทุก 3-5 ปีถ้าผลปกติ และกลุ่มคนที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ภาวะอ้วน สูบบุหรี่ เบาหวาน ความดันสูง ต้องคัดกรองถี่กว่าคนปกติครับ |
| วิธีคัดกรอง | เจาะวัดระดับไขมันในเลือด |
เบาหวาน | |
|---|---|
| ความสำคัญ | หากไม่ได้รักษาหรือควบคุมตั้งแต่แรกๆ จะมีภาวะแทรกซ้อนเยอะแยะมากมายหลากสิ่ง เช่น ประสาทตาเสื่อม โรคไต แผลเบาหวาน โรคหัวใจ ฯลฯ |
| กลุ่มคัดกรอง | • อายุ 35 ปีขึ้นไป • ภาวะอ้วน • เป็นเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ • เป็นโรคความดัน โรคไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจ |
| วิธีคัดกรอง | เจาะวัดระดับน้ำตาลในเลือด ปีละ 1 ครั้ง |
มะเร็งเต้านม | |
|---|---|
| ความสำคัญ | หากตรวจเจอระยะแรก ผลการรักษาจะได้ผลดี และลดอัตราการเสียชีวิต |
| กลุ่มคัดกรอง | ตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไปควรตรวจภาพด้วยรังสี ทุก 1-2 ปี และผู้ที่มีครอบครัวเป็นโรคมะเร็งเต้านมควรปรึกษาแพทย์แม้ว่าอายุไม่ถึง 40 |
| วิธีคัดกรอง | • เบืื้องต้นให้ตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือน ตั้งแต่อายุ 20 ปี • ตรวจด้วยด้วยภาพทางรังสี แมมโมแกรม อัลตราซาวน์ ตามกลุ่มคัดกรอง |
มะเร็งปากมดลูก | |
|---|---|
| ความสำคัญ | หากตรวจเจอระยะแรกๆ สามารถรักษาหายขาดได้สูงมาก |
| กลุ่มคัดกรอง | อายุ 30 ปี ขึ้นไป หรือน้อยกว่าถ้าเคยมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อยกว่า 30 |
| วิธีคัดกรอง | ตรวจภายใน ร่วมกับคัดกรองมะเร็งปากมดลูก |
มะเร็งลำไส้ใหญ่ | |
|---|---|
| ความสำคัญ | หากตรวจเจอระยะแรก ผลการรักษาจะได้ผลดีกว่าระยะหลังๆ |
| กลุ่มคัดกรอง | ตั้งแต่อายุ 50 ปีขึ้นไป ในคนปกติทั่วไป แต่ผู้ที่มีครอบครัวเป็นโรคมะเร็งลำไส้ควรปรึกษาแพทย์ |
| วิธีคัดกรอง | • ตรวจเลือดในอุจจาระ • ส่องกล้องลำไส้ในบุคคลกลุ่มเสี่ยง |
หลายๆ โรคที่กล่าวมา เบื้องต้นพูดถึงการตรวจคัดกรองในคนปกติทั่วไปที่ยังไม่ได้มีโรคประจำตัวอื่นๆ ใดๆ นะครับ
การตรวจคัดกรองโรคอื่นๆ ยังไงก็แนะนำลองปรึกษาแพทย์เพิ่มเติมนะครับ
สุดท้ายหลายโรคป้องกันได้ จากวิถีชีวิตของเราเอง ทั้งการกิน ทั้งออกกำลังกายนะครับ
มีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคภัยกันนะครับทุกๆท่าน