Hindrances for real happiness.
"အစစ္အမွန္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ၏ အတားအဆီးမ်ား"
Man experiences stress and suffering because of five psychological states which envelop his whole personality. They are called Nivarana in the Pali language, meaning hindrances. They hinder happiness and overcloud man's vision of himself, his environment and the interaction between the two. The thicker and more strong these hindrances, the greater the stress and suffering man experiences. The thinner and more sparse these hindrances, the less his suffering with a corresponding increase in happiness.
လူဟာ ပင္ကိုယ္စရိုက္မွာ ပါလာတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အေျခေန (၅) မ်ိဳးေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡခံစားရတာပါ။ ပါဠိဘာသာမွာေတာ့ အပိတ္ပင္အတားဆီးဟု အဓိပၸါယ္ရတဲ့ "နီဝရဏ" လို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ နီဝရဏတရားေတြဟာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို တားဆီးျပီး လူႏွင့္ လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္အျပင္ ထိုႏွစ္ခုအၾကားက အျပန္အလွန္အက်ဳိးျပဳမႈကိုပါ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ တိမ္ဖံုးသလို ဖံုးထားတာပါ။ တိမ္ပိုထူထပ္ၿပီး အပိတ္အပင္အားၾကီးေလ စိတ္ဖိဆီးမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡ ပိုခံစားရေလ ျဖစ္ပါတယ္။ တိမ္က်ဲျပီး အပိတ္အပင္ အားနည္းေလ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ တိုးျမင့္လာျခင္းႏွင့္အတူ ဆင္းရဲဒုကၡခံစားရမႈလည္း သက္သာသြားပါတယ္။
These five hindrances (Nivarana) are the desire for sensual pleasures (Kamacchanda), anger (Byapara), sloth and torpor (Htinamiddha), distraction and remorse (Uddhaccakukkucca), and doubt (Vicikiccha). The Pali Canon illustrates the effect of these hindrances with the help of five similes. The mind overpowered by the desire for sense pleasures is compared to colored water which prevents a true reflection of an object on the water. Thus a man obsessed with the desire for sense pleasuresis unable to get a true perspective of either himself, other people and his environment. The mind oppressed by anger is compared to boiling water which cannot give an accurate reflection. A man overpowered by anger is unable to discern an issue properly.
အပိတ္အပင္အတားအဆီး နီဝရဏ (၅) မ်ိဳးကေတာ့ ကာမဂုဏ္အာရံု ခံစားလိုမႈ ကာမစၧႏၵ နီဝရဏ၊ ဗ်ာပါဒ နီဝရဏ၊ ထိနမိဒၶ နီဝရဏ၊ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥ နီဝရဏ၊ ဝိစိကိစၧာ နီဝရဏတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါဠိစာေပမွာေတာ့ ဤနီဝရဏ (၅) ပါးရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို ဥပမာ (၅) ခု အကူႏွင့္ သရုပ္ေဖာ္ထားပါတယ္။ ကာမစၧႏၵလႊမ္းမိုးခံရတဲ့ စိတ္ကုိ ေရထဲက အရာဝတၳဳတစ္ခုရဲ႕ အစစ္အမွန္ပံုရိပ္ မျမင္ရေအာင္ တားဆီးထားတဲ့ အေရာင္ရွိသည့္ ေရနဲ႔ ခိုင္းႏႈိင္းထားပါတယ္။ အဲဒီလိုပါပဲ ကာမဂုဏ္အာရံုတပ္မက္မႈကို စြဲလမ္းသူဟာ သူ႕ကိုယ္သူေရာ၊ အျခားသူေတြကိုေရာ၊ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ကိုေရာ မွန္မွန္ကန္ကန္ မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဗ်ာပါရ ဖိဆီးခံရတဲ့ စိတ္ကိုေတာ့ ပံုရိပ္တိတိက်က် မွန္မွန္ကန္ကန္ မေဖာ္ျပတဲ့ ဆူပြက္ေနသည့္ ေရႏွင့္ ခိုင္းႏႈိင္းထားပါတယ္။ ေဒါသဗ်ာပါရ လႊမ္းမိုးခံရသူဟာ ကိစၥတစ္ရပ္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။
When the mind is in the grip of sloth and torpor it is like moss covered water: light cannot even penetrate the water and a reflection is impossible. The man sinks into a torpor of laziness does not even make an effort at correct understanding. When the mind is in doubt like turbulent tossed water, which also fails to give a true reflection. The man in distraction and remorse, forever restless, is unable to make a proper assessment of an issue. When the mind is in doubt it is compared to muddy water placed in darkness which cannot reflect an image well. Thus all the five hindrances (Nivarana) deprive the mind of understanding and happiness and cause much stress and suffering.
ထိနမိဒၶခံစားတဲ့ စိတ္ဟာ ေရညွိတက္ေနတဲ့ ေရနဲ႔တူပါတယ္။ အလင္းေရာင္က ေရထဲကို မေဖာက္ထြင္းႏိုင္ျဖစ္ျပီး ပံုရိပ္ထင္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ပ်င္းရိထိုင္းမိႈင္းေနသူဟာလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ နားလည္ေအာင္ အားထုတ္မႈ မျပဳေတာ့ပါဘူး။ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ဟာလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ပံုရိပ္မထင္သည့္ ေလထန္လို႔ လႈပ္ခတ္ေနတဲ့ ေရနဲ႔တူပါတယ္။ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥျဖစ္ျပီး အျမဲတမ္း ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ေနသူဟာ ကိစၥတစ္ရပ္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ခ်င့္ခ်ိန္ဆုံးျဖတ္မႈ မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ကိုေတာ့ ပံုရိပ္ေကာင္းေကာင္းမထင္ႏိုင္သည့္ အေမွာင္ထဲမွာထားတဲ့ ႐ႊံ႕ေရနဲ႔ ခိုင္းႏိႈင္းပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ အပိတ္အပင္အတားအဆီး (နီဝရဏ) ငါးပါးဟာ သိနားလည္တဲ့စိတ္၊ ခ်မ္းသာတဲ့စိတ္ကို တာဆီးပိတ္ပင္ျပီး စိတ္ဖိဆီးမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား ေပၚေပါက္ေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။
Happiness through moral development
ကိုယ္က်င့္တရားဖြံ႕ျဖိဳးမႈမွ ရရွိေသာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ
Buddhism puts forward a methodical plan of action for the gradual elimination of stress and the increase of happiness and understanding. The first step recommended in this plan is the observance of the Five Precepts comprising the abstinence from killing, stealing, illicit sex, falsehood and intoxicants. Stress is greatly enhanced by guilt, and these precepts help man to free his conscience of the sense of guilt.
ျမတ္ဗုဒၶက စိတ္ဖိဆီးမႈကို တျဖည္းျဖည္း ဖယ္ရွားၿပီး စိတ္ခ်မ္းသာမႈႏွင့္ တတ္သိနားလည္မႈ တိုးပြားရန္အတြက္ ေဆာင္႐ြက္ရမည့္ စနစ္က်တဲ့ အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ထုတ္ေဖာ္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ အစီအစဥ္ထဲက ပထမအဆင့္မွာ သတ္ျဖတ္မႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း၊ ခိုးမႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း၊ လူ႕စည္းကမ္းခ်ဳိးေဖာက္ေသာ လိမ္ဆက္ဆံမႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း၊ လိမ္ညာေျပာဆိုမႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း။ မူးယစ္ေသစာ ေသာက္စားမႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းမ်ား ပါဝင္တဲ့ ငါးပါးသီလ ေစာင့္ထိ္န္းျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ လိပ္ျပာမလံုျခင္းဟာ စိတ္ဖိဆီးမႈကို တိုးလာေစပါတယ္။ ဒီကိုယ္က်င့္သီလမ်ားကေတာ့ လူကို လိပ္ျပာမလံုတဲ့ စိတ္ခံစားမႈမွ လႊတ္ေျမာက္ေအာင္ အကူညီေပးပါတယ္။
The Dhammapada says the evil-doer suffers here and hereafter; on the other hand, the man who does good deeds rejoices here and hereafter. Buddhism firmly believes that evil increases stress while good increases happiness.
မေကာင္းမႈ ျပဳသူဟာ ဒီဘဝမွာေရာ ေနာက္ဘဝမွာပါ ဆင္းရဲဒုကၡခံစားရတယ္၊ အျခားတစ္ဖက္အေနနဲ႔ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ ျပဳသူကေတာ့ ဒီဘဝေရာ ေနာက္ဘဝမွာပါ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာခံစားရတယ္ဟု ဓမၼပဒေဒသနာေတာ္မွာ မိန္႔ၾကားထားပါတယ္။ မေကာင္းမႈက စိတ္ဖီးဆီးမႈကို တိုးပြားလာေစတယ္၊ ေကာင္းမႈက စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို တိုးပြားလာေစတယ္လို႔ ဗုဒၶဘာသာက အခိုင္အမာ ယံုၾကည္ပါတယ္။
In addition to the observance of the Five Precepts throughout life, Buddhism advocates the periodical observance of the Eight Precepts by laymen. These additional precepts attempt to train man for leading a simple life catering to one's needs rather than one's greed. A simple life where wants are few and are easily satisfied is highly extolled in Buddhism. It is the avaricious and the acquisitive mentality that is responsible for so much stress that we experience.
ဘဝတစ္ေလွ်ာက္လံုး ငါးပါးသီလ ေစာင့္ထိန္းျခင္းအျပင္ ထပ္မံျဖည့္စြက္ထားတာက သာမန္လူမ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ ရွစ္ပါးသီလ ေစာင့္ထိန္းျခင္းကို ဗုဒၶဘာသာက ေထာက္ခံပါတယ္။ ဒီျဖည့္စြက္သီလမ်ားဟာ လူသားေတြကို ေလာဘအစား လိုခ်င္ဆႏၵကိုသာ ျဖည့္တင္းသည့္ ရိုးစင္းတဲ့ ဘဝနဲ႔ ေနထိုင္ရန္ ေလ့က်င့္ေပးဖို႔ အားထုတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ရိုးစင္းတဲ့ ဘဝမွာ လိုအင္ဆႏၵေတြနည္းပါတယ္။ အဲဒီလို ေလာဘနည္းတဲ့ အလုိဆႏၵေတြကို ဗုဒၶဝါဒမွာ အထူး ခ်ီးမႊမ္းပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အလြန္အကၽြံ စိတ္ဖိဆီးမႈ ခံစားရတာဟာ အလိုရမၼက္ၾကီးတဲ့ ဝိသမေလာဘစိတ္က တရားခံျဖစ္ပါတယ္။
Happiness through controlling senses
အာ႐ံုေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ရာမွ ရရွိေသာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ
The next step in the process of training is the control of the sense faculties. When our sense faculties are uncontrolled we experience severe strain. We have to first understand what is meant by being uncontrolled in the sense faculties. When a person sees a beautiful form with his eyes, he gets attracted to it; when he sees an unpleasant object, he rejects it. Similarly with the other senses too. Thus the person who has no control over his senses is constantly attracted to and rejecting sense data and that penetrates his sense faculties constantly.
စိတ္ကို ေလ့က်င့္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွ ေနာက္တစ္ဆင့္က အာရံုခံစားမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အာရံုခံစားမႈေတြကို မထိန္းခ်ဳပ္ရင္ ျပင္းထန္တဲ့ စိတ္ပင္ပန္းမႈ ခံစားရပါတယ္။ အာရံုခံစားမႈေတြကို မထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းဆိုတာ ဘာကိုေျပာတာလဲလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အရင္ဆံုး နားလည္ထားရပါမယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ လွတာကို မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ရင္ အဲဒါကို စိတ္ဝင္စားသြားပါတယ္။ မလွတဲ့အရာကို ျမင္ရင္ ပယ္ခ်ပါတယ္။ အျခားအာရံုေတြနဲ႔ ေတြ႔ရင္လည္း အလားတူပါပဲ။ အဲလိုအားျဖင့္ အာ႐ံုေတြအေပၚ မထိန္းခ်ဳပ္သူဟာ အာရံုမွာ ေပၚလာသမွ် အခ်က္အလက္ေတြကို အဆက္မျပတ္ စိတ္ဝင္စားလိုက္ ပယ္ခ်လိုက္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါက အာရံုခံစားမႈထဲကို အဆက္မျပတ္ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ပါတယ္။
When pulled in different directions by sense stimuli, we become confused and distressed. Our sense faculties have different spheres of activities and different objects, and as each sense faculty is a lord in its own sphere, and as they can individually and collectively dominate man, they are called in Pali Indriyas, meaning 'lords' or 'masters.'
အာရံုကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးျခင္းျဖင့္ မတူကြဲျပားတဲ့ အာရံုယူမႈေတြကို ဆဲြေဆာင္ရတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ စိတ္႐ႈပ္ေထြးလာျပီး စိတ္ညစ္မႈ ခံစားရပါေတာ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အာရံုခံစားမႈေတြမွာ မတူကြဲျပားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ နယ္ပယ္ေတြနဲ႔ မတူကြဲျပားတဲ့ အာရံုေတြရွိပါတယ္။ တစ္ခုစီဟာ သူ႔ဆိုင္ရာနယ္ပယ္မွာ အရွင္သခင္ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က တစ္ခုခ်င္းအလိုက္ျဖစ္ေစ အစုလိုက္ျဖစ္ေစ လူကို စိုးမိုးျခယ္လွယ္ပါတယ္။ ယင္းတို႔ကို ပါဠိစာေပမွာ စိုးမိုးခ်ယ္လွယ္သူ သို႔မဟုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္သူလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ ဣေျႏၵမ်ားလို႔ေခၚပါတယ္။
If we allow the sense faculties to dominate us, we get terribly confused. If we assert ourselves and control our sense faculties, we can have unalloyed pleasure which is uncontaminated by defilements. It is also called spiritual pleasure. Whereas sense pleasures increase stress, this type of spiritual pleasure reduces stressfulness and increases peace of mind and contentment.
တကယ္လို႔ အာရံုခံစားမႈေတြက စိုးမိုးျခယ္လွယ္တာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ခြင့္ျပဳလိုက္ရင္ အလြန္အမင္း စိတ္႐ႈပ္ေထြးမႈ ခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အေလးဂရုျပဳျပီး အာရံုခံစားမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ရင္ေတာ့ ကိေလသာေတြနဲ႔ ညစ္ညမ္းမႈမရွိတဲ့ အႂကြင္းမဲ့ စိတ္ၾကည္ႏူးမႈ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ ဒီစိတ္ၾကည္ႏူးမႈကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေပ်ာ္႐ႊင္မႈလို႔လည္း ေခၚဆိုပါတယ္။ အာရံုအေပ်ာ္အပါးေတြက စိတ္ဖိဆီးမႈကို တိုးပြားေစေပမယ့္ ဒီစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေပ်ာ္႐ႊင္မႈကေတာ့ စိတ္ဖိဆီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစျပီး စိတ္ေအးခ်မ္းမႈႏွင့္ ေက်နပ္ႏွစ္သက္မႈ တိုးပြားလာေစပါတယ္။
@aakk