VR
VR – czyli z angielskiego „virtual reality” – tworzenie sztucznego obrazu rzeczywistości za pomocą techniki komputerowej. Głównym celem wirtualnej rzeczywistości jest albo odtwarzanie prawdziwego świata albo tworzenie elementów fikcyjnych. Założeniem tej technologii jest jak najlepsze przedstawienie prezentowej projekcji poprzez zaangażowanie do jej odbioru jak największej liczby zmysłów człowieka.
Zastosowanie dla tego typu rozwiązań ogranicza jedynie wyobraźnia. Praktycznie w każdej dziedzinie życia możemy użyć technologii VR. Celem stosowania może być np. symulacja lotu, projektowanie modeli CAD, rozrywka – gry, szkolenia, turystyka – wirtualne podróże.
Geneza
Za pierwszą wideoinstalację, którą można uznać jako początek tej technologii można uznać twór Myron W. Kruegera. Tego człowieka można uznać za prekursora rzeczywistości wirtualnej. Jego pierwszy projekt „Glowflow” utworzony we współpracy z Danem Sandinem, Jerrym Erdmanem oraz Richardem Venezkym powstały w 1969 roku na Uniwersytecie Wisconsin-Madison, to zaciemniony pokój, który na ścianach miał umieszczone cztery przezroczyste rury – zmieniały one kolor poprzez wpompowanie w nie fluoroscencyjnych cząsteczek. Komputer analizował ruchy osoby znajdującej się w środku, który odpowiadał na nie sygnałami świetlnymi i dźwiękowymi.
Kolejnymi projektami Kruegera były „Metaplace”, „Psychic Space” oraz „Videoplace”. Ten ostatni jest najbardziej znanym spośród wszystkich. Od swojego pierwszego dzieła różnił się tym, że położył nacisk na zmysł dotyku, używano takich akcesoriów jak hełm czy wirtualne rękawice.
Obecnie
W dzisiejszych czasach VR do projekcji wykorzystuje generowanie obrazów i dźwięków. Póki co rzadko stosuje się używanie dotyku, zapachu czy smaku. W 2016 roku rynek rzeczywistości wirtualnej wart był 1,6 mld dolarów. Prognozy na następne lata mówią wzroście wartości rynku do nawet 120 mld dolarów – zwiększenie wartości rynku niewątpliwe przyczyni się do co raz to szybszego rozwoju tej technologii.
Omawiając technologii wirtualnej rzeczywistości należy zapoznać się z jednym z najważniejszych pojęć w tym temacie jakim jest immersyjność. To proces zanurzania się w rzeczywistość elektroniczną, to megatrend technologiczny, który pozwala spojrzeć na różne zagadnienia projektowe z perspektywy, która dotąd była nieosiągalna.
Obecnie VR ma szerokie zastosowanie w np. biznesie i marketingu. Ciekawym zastosowaniem jest chociażby możliwość obejrzenia domu wystawionego na sprzedaż. Klient może przejść się po lokalu bez ruszania się ze swojego miejsca pobytu. Popularyzacje VR możemy dostrzec w co raz to większej ilości branż.
Zastosowania
Ciekawym i użytecznym zastosowaniem wirtualnej rzeczywistości jest jej wykorzystanie w procesie usprawniania osób starszych. A dzieje się to za sprawą niskich kosztów oraz łatwości obsługi pozwalającej na korzystanie z tego typu urządzeń bez względu na wiek. Różnorodność programów oferuje możliwość odmienne wykorzystanie poprzez wprowadzenie innych form aktywności. VR może pomagać w procesie rehabilitacji i zaleca się by była częścią programów rehabilitacyjnych pacjentów w podeszłym wieku.
Oddziaływanie na rynek konsumentów
W obecnych czasach co raz częściej podstawowym towarem nie są konkretne produkty, ale emocje, doświadczenia czy przeżycia klientów. Doświadczenia obejmują różne sfery, wymienia się charakter doświadczeń: edukacyjny, rozrywkowy, estetyczny. O skuteczności oddziaływania na konsumentów i co raz większej popularności technologii VR świadczy fakt, że większość konsumentów jest wzrokowcami. Jest to duża szansa na spopularyzowanie się gier komputerowych w formacie VR. Rozrywka na takim poziomie oferuje o wiele większą jakość spędzania wolnego czasu, a korzystają na tym twórcy gier, bo skoro użytkownik odczuwa większą radość ze spędzania wolnego czasu, będzie go poświęcał więcej na tego typu rozrywki.
Korzyści
Wiele nowych technologii ma swoje niewątpliwe atuty, tak jest też w przypadku VR. Do zalet można zaliczyć niesamowite możliwości symulacji i projekcji, które pomogą w znaczący sposób usprawnić wiele procesów jak np. przedstawienie uczniom działania wybranych procesów poprzez wizualizacje w VR.VR pozwala doznać większych emocji niż podczas zwykłego seansu 2D. Użytkownik niejako ma wrażenie, że znajduje się w środku przedstawianej sceny. Najlepszym przykładem wykorzystania wirtualnej rzeczywistości jest możliwość pokazania użytkownikowi to czego jeszcze nie ma. Projekty urządzeń 3d pokazywane do tej pory na ekranie 2d, można przedstawić za pomocą gogli w prawdziwym trójwymiarze. Inżynierowie nigdy dotąd nie mogli zaprezentować pomysłów w taki sposób. Dużo firm z branży budowniczej, architektonicznej czy hotelarskiej wykorzystuje VR, by pokazać swoim klientom, jak będzie wyglądać finalny efekt ich planów. W ten sposób pokazuje się domy czy apartamenty na wynajem. Można po nich spacerować, analizować szybko wprowadzane zmiany, porównywać różne kolory ścian czy zobaczyć wizualizację widoku z okna. Sprytnie zrobione zdjęcie pozwoli ukryć braki czy kłamstewka w opisie pokoju, w którym będziemy mieszkać na wakacjach - mając gogle VR na głowie łatwiej będziemy mogli uniknąć rozczarowania, bo wszystko zobaczymy od razu.
Zagrożenia
Niewątpliwym zagrożeniem płynącym ze strony rozwoju VR jest stopniowe i konsekwentnie postępujące od lat przenoszenie się wielu dziedzin naszego życia codziennego do świata wirtualnego poprzez np. ograniczenie rozwoju wyobraźni u dzieci zamiast czytania książek. Długotrwałe korzystanie z VR może powodować np. nasilone problemy z koncentracją, trudności w nauce, kłopoty z komunikacją społeczną, nieumiejętność interpretacji mowy ciała czy nawiązywania kontaktu wzrokowego.
VR a zdrowie
Zwolennicy VR uważają, że wpadamy w pułapkę myślenia, uważając, że ta technologia oddali nas od siebie jako skutek „odcinania się” od świata zewnętrznego.
I po części mają rację. Na pewno nie będzie obojętna dla rozwoju młodych ludzi. Tutaj trzeba zwrócić uwagę na dużą rolę rodziców. Niestety w dzisiejszych czasach nie zwracają oni uwagę jak ich dziecko spędza czas, a jeśli dodamy do tego typowe obecnie „masz smartfona i mi nie przeszkadzaj” (zamiast smartfona przyjmijmy gogle VR) to przepis na całkowite wchłonięcie się dziecka w wirtualny świat mamy gotowy. Zanurzenie w wirtualną rzeczywistość to próba oszukania naszego mózgu, że jesteśmy zupełnie w innym miejscu. Intensywne i szybko zmieniające się obrazy, które oglądamy za pomocą urządzeń VR, wpływają na zmianę sposobu przyswajania informacji przez mózg w sposób chaotyczny. Ponadto często opisywane jest zjawisko tzw. cybersickness, które objawia się zawrotami i bólami głowy, nudnościami, wywołanymi przez niską rozdzielczość obrazu, dezorientacją. Gogle, zwłaszcza te najtańsze, mogą mieć wpływ na pogorszenie wzroku – szczególnie jeśli użytkownik będzie korzystał z nich długotrwale.
Ludzie, przebywający w wirtualnym świecie, nie wykonują żadnego wysiłku intelektualnego – twierdzą, na podstawie behawioralnych eksperymentów, Byron Reeves i Clifford Nass, amerykańscy badacze z Uniwersytetu Stanforda. Zastępowanie czytania książek obrazami VR może prowadzić do ograniczonego rozwoju wyobraźni u dzieci. Jeśli do zespołu objawów, które - zdaniem wielu badaczy są efektem niekontrolowanego i nazbyt długiego korzystania - dodamy wskazywane przez psychologów skutki korzystania z VR: nasilone problemy z koncentracją, trudności w nauce, kłopoty z komunikacją społeczną, nieumiejętność interpretacji mowy ciała czy nawiązywania kontaktu wzrokowego, to konsekwencje tego mogą być opłakane. Jednocześnie nie można zaprzeczyć związanym z technologiami korzyściom edukacyjnym, rozwojowym i społecznym.
Prognozy
Obecnie VR nie jest spotykane na porządku dziennym. Jest to wciąż traktowane bardziej jako ciekawostka. By przebić się do masowej świadomości, wywołać prawdziwy szał, spowodować prawdziwą popularność i wyjść poza grupę technologicznych zapaleńców, VR potrzebuje tzw. killer app - gry lub aplikacji, o której będzie mówił cały świat. Przykładem tego typu aplikacji jest Pokemon GO, gry z której dwa tygodnie po premierze korzystał cały świat.
Jak wirtualna rzeczywistość wpłynie na nasze codzienne życie? Na ten temat możemy spekulować, jednak już teraz możemy sobie wyobrazić sytuacje, gdzie zamiast robienia zwykłego zdjęcia czy nagrywania filmu, możemy uwiecznić to co chcemy w prawdziwym 3d i odtworzyć to później niemal z taką samą dokładnością jak oryginał.
Źródła:
J. Berbeka "Wirtualna i rozszerzona rzeczywistość a zachowania konsumentów"
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rzeczywisto%C5%9B%C4%87_wirtualna
https://www.forbes.pl/technologie/vr-w-przyszlosci-jak-rozwinie-sie-wirtualna-rzeczywistosc/m3hb9fs
https://epicvr.pl/pl/wywiad-z-ekspertem-wirtualna-rzeczywistosc-technologia-przyszlosci-rewolucjonizuje-swiat/
https://socialpress.pl/2019/04/szanse-i-bariery-rozwoju-ar-i-vr-w-marketingu-i-sprzedazy