1969 yılında Amerikan Ordusu için “Arpanet” adında güvenlik amaçlı bir iletişim ağı kurulmuştu, bu yerel ağdan ilham alan Dr. Vinton Cerf 1973-1978 yılları arasında TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) yani bilgisayarlarımızı birbirine bağlayan protokolleri geliştirme süreci içerisinde yer aldı böylece internetin ilk adımları atılmış oldu ve kendisi de internetin başkanı olarak anıldı. 1990’a geldiğimizde ise İngiliz Doktor Tim Barner Lee HTML, HTTP protokollerini Cern’de geliştirerek şu an bildiğimiz world wide web’i dünyaya hediye etmiş oldu. Tabi ki hızla ivmelenen teknoloji gelişiminde insanoğluna bu da yetmedi kullandığımız cihazların fonksiyonları bize yetmemeye başladı böylece tüm cihazların önüne “akıllı” kelimesi ekledik bu aslında daha önce bahsetmiş olduğumuz internet ağına kullandığımız cihazların da dahil olması anlamına geliyordu. Karşımıza bu nedenle “Nesnelerin İnterneti” yani “IOT” çıkmış oldu ve hayatımıza nüfuz etmeye başladı. Aynı zamanda Machine to Machine (M2M), Machine Type Communication, Smart Things olarak da literatürde karşılaşabilirsiniz IOT kavramıyla.
Nesneler dediğimizde ise telefonlar, otomobiller, sanal gerçeklik gözlükleri, akıllı saatler, kahve makineleri, hatta spor ayakkabıları, robotlar, enerji üreten güneş panelleri ya da rüzgar türbinleri vb. bir çok amaca hizmet eden ip tabanlı elektronik nesneleri sıralayabiliriz. Peki biz bu cihazları neden ağa dahil ediyoruz çünkü onların ürettikleri verilerden faydalanarak onları uzaktan kontrol etmek istiyoruz küçük bir örnekle arabamızla yolda giderken evimize yaklaştığımız verisini gönderip soğuk kış gününde klimamızı otomatik olarak tam zamanında çalıştırıp sıcak evimize girmeyi amaçlıyoruz. Bu Bundan çok çok öte tamamen üretimin robotların hakimiyetine geçtiği Industry 4.0 sürecinde IOT bu büyük değişimi destekleyen teknolojiler arasında yer alıyor ve birbirine entegre bu sistemler bütünü dünyanın değişiminde çok önemli bir role sahip. Bu anlamda IOT sürekli gelişen ve gelişme potansiyeli olan popüler bir alan.
Bu popülerliği sayılara dökmekte fayda var.
2012 yılında ağa bağlı cihaz sayısı 8.7 Milyarken 2020 yılında bu rakamın 50.1 milyar olması öngörülmektedir.
Peki bu büyümenin ekonomik büyüklüğünü irdeleyecek olursak da gelişen teknolojilerin ekonomik etkisi potansiyel olarak 2025 yılına kadar 2.7 ila 6.2 Trilyon Dolar arası öngörülmektedir.
Sizleri fazla teknik detaylara boğmadan yüzeysel olarak IOT’u 7 katmanda inceleyebiliriz.
Nesneler (Cihazlar, Raspberry PI, Arduino, ESP8266, EMW3165, Beaglebone, Nodemcu, Gipo vb.),
Bağlantı,
Küresel altyapı,
Veri entegrasyonu,
Veri analizi,
Uygulamalar,
ve süreçler olarak kısacası toplam 7 IOT katmanı kısaca katman 1’den başlayarak veriyi sensör ve cihazlarla toplayarak son safhada bunları yararlı birer iş süreçlerine dönüştüren bir dönüşüm süreci olarak görebiliriz IOT’u.
IOT alanında yatırım yapan şirketler bu katmanlar arasında bir fonksiyon, bir değer oluşturmak için çeşitli çözümler sunuyorlar bizlere.
Peki hangi alanlarda uygulamalarını göreceğiz IOT teknolojilerini, onu da aşağıdaki grafikte kısaca irdeleyelim. Temelde son kullanıcı ve endüstri çözümleri olarak ayırabileceğimiz segmentlerle karşılaşıyoruz. Ev uygulamalarından tutun, sağlık çözümleri, perakende sektörü, enerji sektörü, akıllı şehirler, mobilite, üretim teknolojileri, hizmet sektörleri kısaca hayatımızı kolaylaştırmak adına artık makineler birbiriyle iletişim kurarak bize maliyetlerin düşütüğü, verimliliğin arttığı bir dünya sunacaklar.
IOT’a Blockchain projeleri olarak bakacak olursak projeleri yukarıda verdiğim bilgiler ışığında IOT katmanları, segmentasyon olarak değerlendirip hangi alana hizmet ediyor diye konumlandırabilirsiniz.
Kriptopara projelerinde ise IOT segmentindeki projelere bakacak olursak.
IOTA: IOT dünyasının omurgası olma ve M2M ekonomisinin ana parası olma iddiasında olan herkesin bildiği bir proje.
IOT Chain (ITC): Bahsettiğimiz IOT nesnelerinin işletim sistemi ve güvenlik soruna derman olmak amacıyla çıkmış bir proje bence çok önemli potansiyeli var.
MODUM: Tedarik zinciri için veri entegrasyonu çözümleri sunan bir proje.
WALTON: RFID teknolojisi ile endüstriyel çözümler üreten ve arkasında Honeywell, Samsung gibi partnerleri bulunan bir proje.
VECHAIN (VEN): BAAS (Blockchain as s service olarak endüstriyel çözümler üreten bir proje.
WABI: RFID teknolojisi kullanan bir başka uzakdoğu menşeili proje.
STREAMR DATACOIN (+GOLEM altyapısı): +GOLEM Supercomputer altyapısını kullanarak IOT nesnelerinden alınan veriler için bir omurga olma iddiasında olan bir proje hemen hemen IOTA ile benzer bir vizyon.
