အထက္တစ္ေနရာတြင္ဆိုခဲ့ၿပီး သည့္အတုိင္း ပညာေခတ္တြင္ ပညာမွာအဆင္းတန္ဆာ သက္သက္မွ်မဟုတ္ေတာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ ဒိုင္းနမစ္အင္အားျဖစ္ပါသည္။ သို႔အတြက္ ပညာေခတ္၏ ပညာတတ္တစ္ေယာက္မွာ ဓေလ့စရိုက္ႏွစ္ခုႏွင့္ အလုပ္လုပ္တတ္သူမ်ိဳး ျဖစ္ဖို႔လိုပါသည္။ စကားလံုးမ်ားႏွင့္ အိုင္ဒီယာမ်ားကို ဖိုးကပ္(စ္)လုပ္ရေသာ ပညာဓေလ့ (Intellectual Culture) ႏွင့္ လူမ်ားႏွင့္အလုပ္ကို ဖိုးကပ္(စ္)လုပ္ရေသာ မန္ေနဂ်ာဓေလ့(Manager culture) တို႔ျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍ ပညာဓေလ့ကို မန္ေနဂ်ာဓေလ့ႏွင့္ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ မညွိႏိုင္လွ်င္ လူတိုင္းကိုယ္အလုပ္ကိုလုပ္ၾကေသာ္လည္း ဘာအလုပ္မွ မေအာင္ျမင္ဆိုေသာ အေနအထားသို႔ ေရာက္သြားႏိုင္သည္။ အလားတူ မန္ေနဂ်ာဓေလ့ ကိုပညာဓေလ့ႏွင့္ မေထာက္ကူႏိုင္လွ်င္လည္း အလုပ္မွာ ဗ်ဴရိုကေရစီ ၏ အစားခံ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။ သို႔အတြက္ ဓေလ့စရိုက္ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးႏွင့္ လုပ္ကိုင္တတ္ပါမွ ပညာတတ္မည္ပါလိမ့္မည္။ ဤသည္ပင္ ပညာတတ္တို႔၏ ဒုတိယဂုဏ္အင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။
ပညာေခတ္ မွာပညာေပါက္ကြဲမႈ ကာလႀကီးလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေၾကာင္းကိုဆိုခဲ့ၿပီး ၿပီ။ ေျပာလိုသည္မွာ ပညာမ်ား အဆက္မျပတ္ေပါက္ကြဲ လွ်ံက်ေနသည္ျဖစ္ရာ ပညာရပ္အသီးသီး၏ အမွန္သက္တမ္းမွာတျဖည္းျဖည္း တိုေတာင္းလာသည္ကို သတိျပဳၾကဖို႔ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခအေနတြင္ မည္သည့္ပညာတတ္ ပုဂၢိဳလ္မွမိမိပိုင္ႏိုင္ ကၽြမ္းက်င္သည့္ပညာရပ္တစ္ခုတည္းႏွင့္ ရာသက္ပန္ပေရာဟိတ္ လုပ္လုိ႕မရႏိုင္ေတာ့ပါ။ သို႔ႏွင့္အမွ် “စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာသင္ၾကားေရး ” (Continual Learning) သည္ပင္ ပညာတတ္တို႔၏ ေနာက္ထပ္ဂုဏ္အင္ တစ္ခုျဖစ္လာရေတာ့သည္။ ဤေနရာတြင္ “ေမဂ်ီေျပာင္းလဲေရး” ေခတ္က ထင္ရွားခဲ့ေသာ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးပညာရွင္ ယူကီဂ်ီဖူကူဇဝါ၏ ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ အသံုးတည့္လိမ့္မည္ထင္သည္။ ဖူကူဇဝါက ပညာတတ္ဆိုသည္မွာ ဆက္လက္ ပညာ သင္ၾကားလိုေသာ ဆႏၵရွိၿပီး ပညာသင္ၾကား ႏိုင္စြမ္းလည္းရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးသာျဖစ္သည္။ ဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခဲ့သည္။
ပညာေခတ္ မွာပညာေပါက္ကြဲမႈ ကာလႀကီးလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေၾကာင္းကိုဆိုခဲ့ၿပီး ၿပီ။ ေျပာလိုသည္မွာ ပညာမ်ား အဆက္မျပတ္ေပါက္ကြဲ လွ်ံက်ေနသည္ျဖစ္ရာ ပညာရပ္အသီးသီး၏ အမွန္သက္တမ္းမွာတျဖည္းျဖည္း တိုေတာင္းလာသည္ကို သတိျပဳၾကဖို႔ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခအေနတြင္ မည္သည့္ပညာတတ္ ပုဂၢိဳလ္မွမိမိပိုင္ႏိုင္ ကၽြမ္းက်င္သည့္ပညာရပ္တစ္ခုတည္းႏွင့္ ရာသက္ပန္ပေရာဟိတ္ လုပ္လုိ႕မရႏိုင္ေတာ့ပါ။ သို႔ႏွင့္အမွ် “စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာသင္ၾကားေရး ” (Continual Learning) သည္ပင္ ပညာတတ္တို႔၏ ေနာက္ထပ္ဂုဏ္အင္ တစ္ခုျဖစ္လာရေတာ့သည္။ ဤေနရာတြင္ “ေမဂ်ီေျပာင္းလဲေရး” ေခတ္က ထင္ရွားခဲ့ေသာ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးပညာရွင္ ယူကီဂ်ီဖူကူဇဝါ၏ ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ အသံုးတည့္လိမ့္မည္ထင္သည္။ ဖူကူဇဝါက ပညာတတ္ဆိုသည္မွာ ဆက္လက္ ပညာ သင္ၾကားလိုေသာ ဆႏၵရွိၿပီး ပညာသင္ၾကား ႏိုင္စြမ္းလည္းရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးသာျဖစ္သည္။ ဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခဲ့သည္။
photo google image