ဧၿပီလ ၂၉ ရက္ေန႔ (ဒီကေန႔) ဟာဗုဒၶဘာသာဝင္ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ အထြဋ္အျမတ္ထားတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအတြက္ အေရးပါတဲ့ေန႔ထူးေန႔ျမတ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာဘုရားအေလာင္းေတာ္ သုေမဓာရွင္ရေသ့ဟာဘဒၵကမၻာရဲ႕ ေလးဆူေျမာက္ျဖစ္တဲ့ ေဂါတမအမည္နဲ႔ ဘုရားစင္စစ္ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရားထံကေနနိယတဗ်ာဒိတ္ကိုခံယူခဲ့ပါတယ္။
၂။ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားကိုဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
၃။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁ဝ၃ -ခုကဆုန္လျပည့္ေန႔ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္မွာေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ကသဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ကိုရရွိၿပီးဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
၄။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈- ခုုကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာမလႅာမင္းတို႔ရဲ႕ အင္းၾကင္းဥယ်ာဥ္မွာပရိနိဗၺာန္စံဝင္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
ဧၿပီလ ၂၉ ရက္ေန႔ (ဒီကေန႔) ဟာဗုဒၶဘာသာဝင္ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ အထြဋ္အျမတ္ထားတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအတြက္ အေရးပါတဲ့ေန႔ထူးေန႔ျမတ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာဘုရားအေလာင္းေတာ္ သုေမဓာရွင္ရေသ့ဟာဘဒၵကမၻာရဲ႕ ေလးဆူေျမာက္ျဖစ္တဲ့ ေဂါတမအမည္နဲ႔ ဘုရားစင္စစ္ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရားထံကေနနိယတဗ်ာဒိတ္ကိုခံယူခဲ့ပါတယ္။
၂။ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားကိုဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
၃။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁ဝ၃ -ခုကဆုန္လျပည့္ေန႔ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္မွာေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ကသဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ကိုရရွိၿပီးဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
၄။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈- ခုုကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာမလႅာမင္းတို႔ရဲ႕ အင္းၾကင္းဥယ်ာဥ္မွာပရိနိဗၺာန္စံဝင္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
ဒီလိုထူးျခားခ်က္ ၄ ရပ္နဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့အတြက္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အေပါင္းတို႔ကကဆုန္လျပည့္ေန႔ကိုဗုဒၶေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဗ်ာ၊ ဖြား၊ ပြင့္၊ စံဤ ေလးတန္မွတ္ရန္ ဗုဒၶေန႔ လို႔ ေခၚဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘုရားရွင္ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔အခါသမယမွာ သဗၺညဳတေရႊဥာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူဖို႔ ေဗာဓိပင္ကို အမွီျပဳၿပီး တရားအားထုတ္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ဟာ ေဗာဓိပင္ကို ေရသြန္းေလာင္းတဲ့ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈကို ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ေရသြန္းေလာင္းၾကတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ကဆုန္လမွာ ေရရွားျပတ္လပ္ၿပီး ညွိဳးေလ်ာ္အံဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဗာဓိပင္ကို လန္းဆန္းစိုေျပေစဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေလ့အထဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအၾကား ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိပဲ ဒီကေန႔ထက္တိုင္ ရွင္သန္ဆဲျဖစ္ၿပီး ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတြကို ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သီရိလကၤာနုိင္ငံ၊ ကိုလံဘုိၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာဗုဒၶဘာသာကြန္ဖရင့္မွာ ကမၻာ့႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ကမၻာ့႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္သတ္မွတ္ေရးအဆိုကို ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွာ ကုလသမဂၢကို တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ၅၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာတင္သြင္းတဲ့အဆိုကို ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအဝင္ အျခားႏုိင္ငံေတြ စုစုေပါင္း ၃၄ ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢက ဗုဒၶေန႔ကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ဒီလိုထူးျခားခ်က္ ၄ ရပ္နဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့အတြက္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အေပါင္းတို႔ကကဆုန္လျပည့္ေန႔ကိုဗုဒၶေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဗ်ာ၊ ဖြား၊ ပြင့္၊ စံဤ ေလးတန္မွတ္ရန္ ဗုဒၶေန႔ လို႔ ေခၚဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘုရားရွင္ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔အခါသမယမွာ သဗၺညဳတေရႊဥာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူဖို႔ ေဗာဓိပင္ကို အမွီျပဳၿပီး တရားအားထုတ္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ဟာ ေဗာဓိပင္ကို ေရသြန္းေလာင္းတဲ့ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈကို ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ေရသြန္းေလာင္းၾကတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ကဆုန္လမွာ ေရရွားျပတ္လပ္ၿပီး ညွိဳးေလ်ာ္အံဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဗာဓိပင္ကို လန္းဆန္းစိုေျပေစဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေလ့အထဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအၾကား ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိပဲ ဒီကေန႔ထက္တိုင္ ရွင္သန္ဆဲျဖစ္ၿပီး ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတြကို ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သီရိလကၤာနုိင္ငံ၊ ကိုလံဘုိၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာဗုဒၶဘာသာကြန္ဖရင့္မွာ ကမၻာ့႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ကမၻာ့႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္သတ္မွတ္ေရးအဆိုကို ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွာ ကုလသမဂၢကို တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ၅၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာတင္သြင္းတဲ့အဆိုကို ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအဝင္ အျခားႏုိင္ငံေတြ စုစုေပါင္း ၃၄ ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢက ဗုဒၶေန႔ကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ႐ံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။