Dersimizin giriş bölümünde öncelik olarak SCILAB yazılım programımızı açma işlemini gerçekleştirmemizin ardından ' Scilab 6.0.0 Console ' ekranından programımıza gereken matris tanımlama işlemini yazacağız.
1.ADIM
Hemen bir matris oluşturalım ve yazım kurallarını benim yazdığım şekilde gerçekleştirelim;
A=[1 2 3;4 5 6;7 8 9]
Şeklinde ' 3X3 ' lük matris tanımlama işlemini gerçekleştirmemizin ardından ekrandaki görüntümüz;
Gerçekleştirmiş oldu. Kodumuzda yazmış olduğumuz matris ' A ' değişkenine belirlenen köşeli parantez içerisine ' [ ] ' yazılan sayısal değerler aralarından boşluk bırakılarak yazılmalıdır ve her satır arasına noktalı virgül ' ; ' konularak basit bir matris tanımlama işlemi gerçekleştirmiş olduk. Yukarıda da yapılacaklardan bahsettiğimiz sıradan sırasıyla başlayarak bu matrisimiz üzerinde işlemlerimizi gerçekleştirelim.
2.ADIM
Bu adımımızda yapacaklarımızdan bahsettiğimiz sıradan 1. sırada yer alan matrislere sayı ekleme bölümünü ele alacak olursak elimizde bulunan ' A ' matrisimize sayı ekleme işlemini gerçekleştirelim. Gereken kodumuz;
A+3
şeklinde ' A ' matrisimize ' 3 ' sayımızı eklememiz durumunda ekranda oluşan görüntümüz;
Görüldüğü üzere ' 3 ' rakamını eklememizin ardından her bir matris elemanlarımızı sayısal değer olarak 3 ekleme sonucu ekranda görüldüğü gibidir.
3.ADIM
Bu adımımızda yapılacaklar bölümünde yer alan 2. sıradaki matrisleri sayı ile çarpma işlemini gerçekleştireceğiz. Bu sefer yeni bir matris türeterek ve bu yeni matrisi sayı ile çarpalım;
X=[4 3 6 9;7 5 6 9;1 5 8 3]
herhangi bir sayı ile çarparsak;
X*4
Ekrandaki sonuçlarımız;
Sonuçlanmış oldu.
4.ADIM
Bu adımımızda sayı çıkarma ve sayıya bölme işlemlerini gerçekleştirelim. ' X ' matrisinden sayı çıkaralım ve ' A ' matrisini sayıya bölme işlemlerini yapalım;
X-5
ve
A/6
kodlarımızı yazmamızın ardından ekrandaki görüntümüz;
Şeklinde gerçekleşmiş oldu. Dikkat edilmesi gereken tek yer ise klavyenizde bulunan ' NumLock ' kısmındaki rakamlar ve üzerilerindeki toplama, çarpma, çıkarma ve bölme tuşlarını kullanmaktır.
5.ADIM
Bu adımımızda yukarıda toplama, çarpma, çıkarma ve bölme işlemlerini öğrettiğime göre ' A ' matrisinin satır ve sütunlarına uygun yeni bir ' B ' matrisi oluşracağız ve matrislerimizin aralarında toplama, çıkarma çarpma ve vektörel çarpım işlemlerini gerçekleştireceğiz. Toplama işlemi için gereken kodumuz;
B=[9 6 3;7 4 1;8 5 2]
P=A+B
Görüldüğü üzere yapılan işlemi ' P ' matrisi olarak tanımlayıp yeni bir matris oluşturmuş olacağız. Kodlarımızı ' Scilab 6.0.0 Console ' penceremize girmemizin ardından ekrandaki görüntümüz;
Şeklinde gerçekleşti. Şimdi ise ' A ' ve ' B ' matrislerimizin çarpma ve vektörel çarpım işlemlerine geçecek olursak çarpma için gereken kodumuz;
A*B
Şeklindedir. İşlem sırasını bu şekilde tamamlamamızın ardından oluşan sonuç;
Gerçekleşmiş oldu. Şimdi ise işlem sırasını ' B ' matrisi öncelikli alırsak;
B*A
ekrandaki görüntümüz;
Bu şekilde işlem sonucumuz farklılık göstermiş oldu. Nedeni ise matrislerin satır ve sütun elemanlarının çarpım işlemi gerçekleştirirken satır ve sütun sıraları dikkate alınarak işlem gerçekleştirildiği için matrislerimizin işlem önceliği işlem sonucunu bu şekilde etkilemektedir.
Şimdi ise matrisler arasında çıkarma işlemini gerçekleştirecek olursak;
A-B
şeklinde yazmamızın ardından ekrandaki görüntümüz;
basit bir işlem ile gerçekleşmiş oldu. Şimdi ise matrislerde zorlanılan matematiksel işlem olan vektörel çarpım işleminin SCILAB yazılım programında nasıl gerçekleştiğini gösterecek olursak gereken kodumuz;
A.*B
kodumuzu ' Scilab 6.0.0 Console ' penceremize yazmamızın ardından ekrandaki görüntümüz;
Şimdi ise vektörel çarpım işleminin normal çarpma işleminden farkı işlem önceliği yazım kuralına uygun şekilde gerçekleştirilmesi durumunda hangi matris önce yazılırsa yazılsın sonucun değişmeyeceğidir. Örneğimizde ' A ' matrisini öncelik olarak göstermiş olduk, şimdi ise ' B ' matrisini öncelik alacak olursak;
B.*A
sonucumuz;
Görüldüğü üzere değişmemiş oldu.
Bu dersimizde matrislerin tanımını yaparak SCILAB yazılım programında nasıl tanıtıldığı ve basit matematiksel işlemlerin nasıl gerçekleştirildiği ile alakalı işlemlerimizi yaptık. Umarım faydalı bir anlatım sergilemişimdir. Soru ve görüşlerinizi yorum kısmından bana iletebilirsiniz. Matrisler üzerindeki daha detaylı işlemleri ilerleyen günlerde gerçekleştireceğiz.
İyi Çalışmalar Dilerim.
