معمولاً در سن دو و نیم سالگی تمام دندانهای اولیه یا شیری کودکان بهطور کامل بیرون آمده است. دندانهای ثانویه یا دایمی معمولاً تا ۶ یا ۷ سالگی نمایان نمیشوند. هرچند که ممکن است این دندانها نیز کمی زودتر یا دیرتر ظاهر شوند.
در طول فرآیند خروج دندانها کودکان ممکن است علایم و نشانههایی، شامل ناراحتی معده، تحریکپذیری، و تب خفیف، داشته باشند. اگر چه دندان درآوردن موجب ادامه علایم فوق نمیشود، ولی در صورتی که این علایم ادامهدار و شدید باشند باید با پزشک مشورت شود.
Image source: gorefreshdental.com
بعضی کودکان وقتی دندان در میآورند، ممکن است در لثههایشان احساس ناراحتی کنند که آن را با جویدن اشیا مختلف نشان میدهند. بنابراین دادن حلقههای دندانی یا سایر اشیا که بهطور مرتب شسته و تمیز میشوند، موجب کاهش عفونت میشود.
حفظ بهداشت دهان و دندان نقش مهمی در جلوگیری از پوسیدگی دندانها دارد. یکی از مشکلات شایع در مرحله پیش دبستانی کودکان پوسیدگی یا کرم خوردگی دندانها است. بسیاری از والدین تصور میکنند که چون دندانهای شیری حالت موقت دارند و به هر حال خواهند ریخت، بنابراین کرم خوردگی آنها اهمیتی ندارد. اما این تصور درست نیست. وجود دندان کرم خورده باعث تأثیر منفی روی دندانهای دایمی کودک خواهد شد.
بهترین راه حفاظت از دندانهای کودک این است که عادت خوب مراقبت از دندانهایش را به او آموزش دهیم. با زمینهسازی صحیح کودک به زودی به رعایت بهداشت دهان خود به عنوان یک کار عادی روزانه عادت پیدا خواهد کرد. بهتر است کودک را از سن دو سالگی وادار و تشویق به مسواک زدن کرد هرچند که زمانی که او علاقمند به این کار شد، هنوز قادر نیست که به تنهایی کنترلش را به طور کامل بر استفاده از مسواک متمرکز کند. بنابراین باید مسواک زدن و تحت نظارت والدین باشد.
باید به وسیله مسواک زدن تمام پلاکهای دندانی را که از رسوبات نرم چسبنده بو حاوی باکتری تشکیل میشود، از روی دندانهای کودک پاک کرد. چرا که همین پلاکها هستند که باعث کرم خوردگی دندانهای او میشود. بهتر است مسواک مناسب برای سن او انتخاب کنید و از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید.
مصرف خمیر دندان باید به مقدار کم باشد چون مقداری از آن را کودک میخورد و اگر این میزان زیاد باشد، ممکن است باعث ایجاد لکههای سفید روی دندانهای کودک شود. اگر کودک از مزه خمیر دندان خوشش نیاید، باید نوع دیگری را برای او استفاده کنید و اگر باز هم مورد پسندش نبود، بهتر است برای مدتی فقط از آب استفاده کنید.
علاوه بر مسواک زدن منظم، رژیم غذایی کودک نیز میتواند تأثیر زیادی در سلامت دندانهای او داشته باشد. همانطور که میدانید، شکر بدترین دشمن سلامت دندان به شمار میآید. بهتر است پس از استفاده از مواد شیرین بلافاصله دندانها مسواک زده شوند در این صورت احتمال پوسیدگی دندان به حداقل میرسد.
متخصص اطفال در زمان معاینه کودک دندانها و لثه او را نیز معاینه میکند و در صورتی که مشکلی وجود داشته باشد کودک را به دندانپزشک معرفی میکند.
آکادمی کودکان و آکادمی دندانپزشکان اطفال آمریکا توصیه میکنند که تمام کودکان بعد از رسیدن به سن یک سالگی باید به طور منظم به وسیله دندانپزشک اطفال مورد معاینه قرار بگیرند. دندانپزشک مطمئن خواهد شد که آیا مشکلی در دندانهای کودک ایجاد شده است، یا خیر و همچنین ممکن است برای تقویت دندانها و اطلاع از اینکه منطقهای که کودک زندگی میکند فلوراید کافی دارد، یا نه، از محلولهای حاوی فلوراید برای پیشگیری از کرم خوردگی دندانهای کودک، مصرف فلوراید را توصیه کند.