Çocuk Çizimlerinin Önemi
Çizimler ve resim, kişinin dünyasını kendi diliyle ifade ediş biçimi ve zihinsel gelişiminin göstergesi olarak nitelendirilebilir. Kendini henüz sözel olarak ifade etmede yetişkinler kadar başarılı olamayan çocuklarda, kendiliğinden yaptıkları resimler, tıpkı kurdukları oyunlardaki gibi iyi analiz edildiğinde, bize iç dünyalarına yolculuk imkanı sağlar. Resim çocuklar için hem eğlendikleri, hem güzel vakit geçirdikleri hem de üretken oldukları bir alandır. O an içinde bulundukları hayal dünyası, ruh hali her ne ise, orada beraber yolculuk yapmak için bize davetiye verirler. Resim çocuğun iç dünyasının kağıtlara dökülmüş halidir. Nasıl cocukları tanımak için oyunlarına bakıyorsak, resimler de aynı şekilde bize bilgi verebilir.
Çoğunlukla çizimler bir şeyin temsil edilişi olarak kabul edilir ancak her çizimin ve karalamanın psikolojik durumun temsili şeklinde nitelendirilmesi çok da doğru değildir. Yaptıkları resimler, çocukların hikayeleriyle birleştirildiğinde anlam kazanır. Resimlerde hem o güne dair gerçekleri bulma şansımız vardır hem de çocuğun gerçekleşmesini istediği arzularına. Dolayısıyla mutlu aile tablosu çizen bir çocukla ilgili olarak hemen çok mutlu bir aile içinde olduğunu söylemek yanlış olacaktır. Belki de mutlu bir ailenin özlemini çekiyor olabilir. Dolayısıyla az önce de belirttiğim gibi alınan bilgiler çok önemlidir.
Resimler çocukların hayal dünyaları ve dünyayı yapılandırmalarının yanı sıra sosyal yaşamlarındaki kişilerle ilişkilerini de yansıtır. Onlarla olan sorunlarını ve bunları çözmelerine yönelik kullandıkları yollar hakkında ipuçları verirler. Mesela evde yaptığı bir yaramazlıktan dolayı cezalandırılan bir çocuk, o olayı hemen oyununa yansıtır. Aynı durumu tekrar tekrar canlandırarak, yaşadığı bu stresi farklı hikayelerle sonlandırarak azaltır. Birebir benzerini resimlerinde de görebiliriz; ögretmenini ve okulunu sevmeyen bir çocuk, bunun gerginliğini çizdiği 'rengarenk' okul resimlerinde azaltıyor olabilir.
Çocukların resimlerinin en büyük önemi, onların düşünce biçimlerini yansıtıyor olmasıdır. Hem serbest hem de yönlendirilmiş resim çalışmalarında, çocuğun kağıdı tutuş ve kullanış biçimi, seçtiği renkler, kompozisyon ve çizim sırası, çocukla çalışan uzman açısından çok değerlidir. Çünkü çocuk resim yaparken kendi yarattığı özgür oyun dünyasını dışarı yansıtır ve bu onun tamamen özgür olmasını sağlar. Bu özgür dünyasında çocuk tamamen doğaldır ve onun bu dünyasına girmemiz için bize anahtar uzatır. Ancak şu unutulmamalıdır ki hiçbir resim çocuğun algı dunyasının otomatik çıktısı değildir. Uzmanların deneyimleri sonucu yaptığı değerlendirmeler sadece fikir verici niteliktedir, kesin doğruları yansıtmaz. Bu nedenle analiz öncesi resimlerini bir de çocukların ağzından dinlemek çok daha sağlıklı sonuçlara ulaşmada yardımcı olacaktır.
Kısacası resim; klinik açıdan bakıldığında kişiliğin değerlendirilmesi ve ruhsal bozukluklar hakkında fikir sahibi olunması açısından yararlı olmaktadır. Bununla beraber özellikle son dönemlerde dışa vurma tekniği olarak da sanat terapisinde sıklıkla tedavi amaçlı olarak kullanılmaktadır. Psikolojik düzeyde değerlendirdiğimizde resim; hem tanı hem tedavi aşamasında kullanılırken, fizyolojik açıdan baktığımızda hem ince motor gelişimini hem de el-göz koordinasyonunu değerlendirmemiz açısından çok büyük önem taşımaktadır.
Ancak çizimlerin, analizleri sürecine ilişkin değerlendirmelerin öznel olması ve her uygulayıcı tarafından farklı değerlendirilmesi, bu ölçümlerin klinik açıdan bakıldığında geçerlik ve güvenilirlik açısından eksikliği olduğunu göstermektedir. Değerlendiriciler arasındaki tutarsızlık çeşitli nedenlere bağlanmaktadır. Bunlar arasında en çok çizgilerin yorumlanmasında, çizgilerin gelişimsel mi patolojiye mi bağlı yoksa yeteneğe mi bağli olduguna dair hemfikir olmadaki güçlüktür.
http://www.cocukergenpsikiyatrisi.org/tr/cocuk-cizimlerinin-onemi
