စေတာ္ဘယ္ရီပင္ စိုက္ပ်ိဳးနည္း
ျမန္မာအမည္ – စေတာ္ဘယ္ရီ
အဂၤလိပ္အမည္ – STRAWBERRY
ရုကၡေဗဒအမည္ – Fragaria virginiana
မ်ိဳးရင္းအမည္ – ROSACEAE
၁။ မူရင္းေဒသ
ေျမာက္အေမရိက။
၂။ မ်ိဳးမ်ား
ရွမ္းျပည္နယ္ ဟိုပံုးၿမိဳ႕နယ္၊ မဲနယ္ေတာင္ေဒသတြင္ ပအို၀္နီမ်ိဳးကို စိုက္ပ်ိဳးၿပီး ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္မူ စစ္မျဖစ္မီက ေရာက္ရွိလာခဲ့ေသာ မ်ိဳးမ်ားမွ ပြားမ်ားစိုက္ပ်ိဳးလာခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။
အသီးအေရာင္အဆင္းမွာ အနီ၊ ပန္းေရာင္ႏွင့္ အျဖဴေရာင္မ်ားေတြ႔ရၿပီး အသီးပံုသ႑န္မွာ ထုလံုးခၽြန္ပံုမွ ဘဲဥပံု အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကပါသည္။
၃။ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ေဒသ
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ မႏၱေလးတိုင္း၊ ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စိုက္ပ်ိဳးၾကပါသည္။ ယခုအခါ ေတာင္ေပၚေဒသမွ ပ်ိဳးပင္မ်ားကို ပုပၸပါးေတာင္ေျခတစ္၀ိုက္တြင္ စမ္းသပ္စိုက္ပ်ိဳးေအာင္ျမင္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။
၄။ ေရေျမရာသီဥတု
သဲႏုန္းေျမသည္ ေျမေဆြးဓာတ္ပါ၀င္မႈမ်ားသျဖင့္ စေတာ္ဘယ္ရီစိုက္ပ်ိဳးရန္ ေကာင္းမြန္ပါသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ခဲေျမတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေလ့ ရွိၿပီး ေတာင္ေပၚေျမနီေစးတြင္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းထက္ အထြက္ႏႈန္း တစ္ဆခန္႔ ပိုမိုပါသည္။
ေအးျမေသာ ရာသီဥတုကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သည္။ အလြန္ေျခာက္ေသြ႕ပူျပင္းက အသီးမတင္ျခင္းႏွင့္ အသီးပံုသ႑န္ မမွန္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါသည္။ အပူခ်ိန္ ၃၅ံ စင္တီဂရိတ္ထက္ ေက်ာ္လြန္ပါက အပင္ေသေစႏိုင္ပါသည္။
၅။ အပင္သားတက္ (Runner) ရယူျခင္း
စေတာ္ဘယ္ရီသီးမွ အေစ့ထုတ္ယူ၍ အပင္ေဖာက္ကာ မ်ိဳးပြားႏိုင္ေသာ္လည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စိုက္ပ်ိဳးရန္အတြက္မူ ပင္မႀကီးမွ ထြက္လာေသာ ေျမေလွ်ာက္ပင္စည္မ်ား အဆစ္နားမွ အပင္သားတက္ (Runner) မ်ား ထြက္လာရာမွ အျမစ္တြယ္လာၿပီးေနာက္ ၎ကို ျဖတ္ေတာက္ေမြးျမဴ၍ ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳးေလ့ရွိ္ၾကပါသည္။ ပ်ိဳးပင္ဘ၀တြင္ အေအးဓာတ္လႊမ္းျခံဳေပးျခင္း ခံရၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ ေျမျပန္႔ေဒသမ်ားတြင္ စိုက္ပ်ိဳးပါကလည္း ပံုမွန္သီးပြင့္မႈ ရရွိေစႏိုင္ပါသည္။ စေတာ္ဘယ္ရီသီးအားလံုး ဆြတ္ခူးၿပီးပါက မိခင္ပင္အားလံုး ကို ေတာင္ေပၚေဒသသို႔ ျပန္လည္ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳးရန္ လိုအပ္ပါသည္။
၆။ အေစ့မွမ်ိဳးပြားျခင္း
ေကာင္းစြာရင့္မွည့္ၿပီးေသာ စေတာ္ဘယ္ရီသီးမ်ားအား ဆြတ္ခူးၿပီး သင့္ေတာ္ေသာ ပံုးတစ္ခုတြင္ အခ်ဥ္ေဖာက္၍ ေပ်ာ္သည္အထိ ထားရ မည္။ အသီးဖတ္ အက်ိအခၽြဲမ်ားႏွင့္ အေစ့မ်ား သီးျခားစီကြဲျပားခ်ိန္တြင္ ေရျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ေဆး၍ မ်ိဳးေစ့မ်ား ထုတ္ယူရရွိႏိုင္ပါမည္။ မ်ိဳးေစ့မ်ား ေကာင္းမြန္စြာ ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ အခန္းထဲတြင္ ခုနစ္ရက္ခန္႔ထားၿပီးမွ ပ်ိဳးေထာင္ရပါမည္။
ရရွိေသာမ်ိဳးေစ့မ်ားအား ပ်ိဳးေသတၱာတြင္ ပြက္ပြက္ဆူေနေသာ ေရေႏြးျဖင့္ ေလာင္းၿပီး ပိုးသန္႔ထားေသာ ေျမေဆြးမ်ားထည့္၍ လက္မ ၀က္ပတ္လည္အကြက္မ်ား အေရာေပးကာအလယ္တြင္ အေစ့ခ်ပ်ိဳးေထာင္ႏိုင္ပါသည္။ အလြန္ေသးငယ္ေသာ မ်ိဳးေစ့မ်ားျဖစ္၍ အပင္ ေပါက္ခ်ိန္တြင္ မႈိေရာဂါမက်ေရာက္ေစရန္အတြက္ ပိုးသန္႔ထားေသာေရျဖင့္ အစိုဓာတ္လိုအပ္မႈအေပၚမူတည္၍ အနည္းငယ္စီသာ ပက္ဖ်န္းေပးရပါမည္။ အေညွာက္ေပါက္ၿပီး မ်ိဳးသက္ ၄၅-၅၀ ရက္ခန္႔တြင္ ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ပါသည္။
မိုးအကုန္ ေဆာင္းအကူး ေအာက္တိုဘာႏွင့္ ႏို၀င္ဘာလမ်ားတြင္ အပင္သားတက္မ်ား ေျပာင္းေရြ႕စိုက္ပ်ိဳးေလ့ ရွိၿပီး စိုက္ေဘာင္မ်ား ေပၚတြင္ ပင္ၾကားတန္းၾကား၂×၁ ေပ ထားရွိစိုက္ပ်ိဳးပါက တစ္ဧကလွ်င္ မ်ိဳးပင္ ၁၅၀၀၀ မွ ၂၀၀၀၀ ထိ လိုအပ္ပါသည္။
၇။ ေျမၾသဇာႏႈန္းထား
တစ္ဧကအတြက္
ၾကက္ေခ်း ၅ တန္
ယူရီးယား ၂၂၄ ေပါင္
တီစူပါ ၁၂၂ ေပါင္
ပိုတက္ရွ ၂၂၄ ေပါင္
ေဘာင္ျပဳျပင္ခ်ိန္တြင္ ၾကက္ေခ်းႏွင့္ တီစူပါ ေျမၾသဇာမ်ား ထည့္သြင္းေပးရမည္။ ယူရီးယားႏွင့္ ပိုတက္ရွိ ဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ားကို ဆတူေရာ ၍ ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ၿပီး ႏွစ္ပတ္သားမွ စတင္ကာ ပထမအသီး စတင္ဆြတ္ခူးသည္အထိ အႀကိမ္ႀကိမ္ခြဲ၍ ေကၽြးရန္ျဖစ္ပါသည္။
၈။ ေျမျပဳျပင္
စေတာ္ဘယ္ရီပင္သည္ ေျမတြင္ကပ္၍ ႀကီးထြားေသာအပင္ငယ္မ်ိဳး ျဖစ္သျဖင့္ ေပါင္းျမက္ကင္းစင္ေအာင္ အထူးဂရုတစိုက္ေဆာင္ရြက္ ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ႏြားေခ်း၊ ေျမေဆြးကို အသံုးျပဳပါက ေပါင္းထလြယ္သျဖင့္ မႈန္႔ညက္ေနေအာင္ ျပဳျပင္ထားေသာ စိုက္ေဘာင္မ်ားေပၚ တြင္ ၾကက္ေခ်းခပ္ပါးပါး ျဖဴး၍ စိုက္ပ်ိဳးသင့္ပါသည္။
၉။ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း
စေတာ္ဘယ္ရီမ်ိဳး သားတက္မ်ားအား ညေနပိုင္းတြင္ ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳးရပါမည္။ ေျမတြင္ ကပ္လ်က္ ႀကီးထြားေသာမ်ိဳးျဖစ္၍ ေပါင္းႏုတ္ ေျမဆြျခင္းကို လိုအပ္သလို ေဆာင္ရြက္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။ စေတာ္ဘယ္ရီပင္ စိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ အျမစ္ဆံု (Crown) မွ အညြန္႔ငယ္အား ေျမေပၚတြင္ ေကာင္းစြာေပၚေနရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ ေျမတြင္ ျမွဳပ္သြားပါက ေရြ႕ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳးစဥ္ အပင္အေသအေပ်ာက္မ်ားတတ္ပါ သည္။ ႏွစ္ခ်င္းထြက္ရွိေသာ မ်ိဳးတက္အသစ္မ်ားကိုသာ သီးသန္႔စိုက္ပ်ိဳးပါက အပင္ပြားထြက္ေပၚျခင္းမရွိဘဲ သီးပြင့္ေနမည္ ျဖစ္ပါသည္။
၁၀။ အပင္ျပဳစုျခင္း
စေတာ္ဘယ္ရီစိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ အပင္၊ သားတက္အသစ္မ်ားသာ မဟုတ္ဘဲ ပင္မျဖစ္ဆံုး (Crown) မ်ားပါ ေရာျပြမ္း၍ စိုက္ပ်ိဳးပါက ပင္မ အျမစ္ဆံုမ်ားမွာ သီးပြင့္ျခင္း ႏွင့္ မ်ိဳးတက္ထြက္ရွိျခင္းတို႔ တစ္ၿပိဳင္တည္း ျဖစ္ေပၚလာေလ့ရွိသျဖင့္ အသစ္ထြက္ေသာ အပင္သားတက္မ်ား အား အခ်ိန္ေစာ၍ စိုက္ေဘာင္ေပၚတြင္ အျမစ္စြဲေစရန္ ဂရုတစိုက္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ နန္းႀကိဳးအေသးအား တစ္လက္မခြဲခန္႔ အရွည္မ်ား ျဖတ္ေတာက္ကာ (ဂ) ပံုသ႑န္ေကြး၍ သားတက္အား ကုပ္တြယ္စိုက္ထားေပးရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။
စေတာ္ဘယ္ရီအသီးႏွင့္ ေျမႀကီးထိပါက အသီးပုပ္ရိတတ္ေသာေၾကာင့္ မ်ိဳးပင္ေရြ႕စိုက္ အျမစ္စြဲၿပီးေနာက္ အပင္ပတ္လည္ ေျမႀကီးေပၚ တြင္ ေကာက္ရိုးပံု သို႔မဟုတ္ ျမက္ေျခာက္ခင္းေပးထားရန္ လိုပါသည္။ သို႔မဟုတ္ မစိုက္မီ ပလတ္စတစ္အနက္စမ်ားကို ေဘာင္မ်ားေပၚ တြင္ ဖံုးအုပ္ေပးၿပီး စိုက္က်င္းေပါက္ေဖာက္၍ စိုက္ႏိုင္ပါသည္။ ပံုသ႑န္မွန္ေသာ အသီးမ်ားရရွိေရးအတြက္ ပန္းပြင့္အား နံနက္ေစာေစာ အခ်ိန္တြင္ စုတ္တံေသးေသးျခင့္ မ်က္ႏွာသစ္ေပးျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါသည္။
၁၁။ ဆြတ္ခူးေရာင္းခ်ျခင္း
စေတာ္ဘယ္ရီသီးမ်ားအား ေန႔စဥ္ ဆြတ္ခူးေရာင္းခ်ႏိုင္ေသာ္လည္း ငါးရက္တစ္ႀကိမ္ ဆြတ္ခူးပါက ပိုမိုေကာင္း မြန္ပါသည္။ အသင့္ေတာ္ ဆံုးအေျခအေနမွာ အသီးမ်ား အနီေရာင္မရင့္မီအခ်ိန္တြင္ ခူးဆြတ္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။
၁၂။ သီးထြက္ႏႈန္း
တစ္ဧကလွ်င္ သီးထြက္ပိႆာ ၃၀၀၀ မွ ၄၀၀၀ အထိ ရရွိႏိုင္ၿပီး စတင္ခူးဆြတ္ခ်ိန္မွ ရက္ေပါင္း ၆၀ ခန္႔ ပံုမွန္ ခူးယူရရွိႏိုင္ပါသည္။
Source : လယ္/ဆည္
ဗဟုသုတေက်းရြာ
photo from google
