สวัสดีวันสงกรานต์ หรือปี๋ใหม่เมืองฉบับคนล้านนาค่ะ ไม่ว่าทุกคนจะอยู่แห่งหนไหน ขึ้นรถ ลงเรือ ไปเหนือ ล่องใต้ ก็ขอให้แคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายใดๆทั้งปวงนะคะ
วันที่ 13 เมษายน วันสังขานต์ล่อง
(สังขานต์ เป็นคำเดียวกับ สงกรานต์) ซึ่งเป็นวันแรกของปีใหม่ หรือวันมหาสงกรานต์ วันนี้ทุกคนจะตื่นแต่เช้าตรู่ จุดประทัด (สมันยก่อนมียิงปืนด้วยค่ะ แต่ตอนนี้อันตรายและผิดกฎหมายนะคะ) เพื่อขับไล่เสนียด จัญไร ไหลล่องไปกับปู่สังขานต์ ย่าสังขานต์ (ปู่สังขานต์ ย่าสังขานต์นั้น ก็คือ ตัวตนของเราที่กำลังไหลล่องไป ตามวัยของสังขาร มีอายุที่มากขึ้น จึงต้องการเริ่มต้นชีวิตใหม่ให้ดีนั้น จะต้องขว้างทิ้งสิ่งเศร้าหมอง ทีมีอยู่ในกาย วาจา และใจนั่นเอง สิ่งสำคัญในวันนี้คือการ "ดำหัว" โดยน้ำขมิ้นส้มปล่อย เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล )
ปู่สังขานต์ ย่าสังขานต์ ซึ่งจะแบกรับเอาสิ่งที่ไม่ดีไม่งามในชีวิตไปเททิ้งที่ลงแม่น้ำ การไล่สังขานต์ด้วยเสียงประทัดหรือปืนที่ดังแต่เช้าตรู่ จึงทำให้ทุกคนตื่นขึ้นมาเพื่อทำความสะอาดบ้านเรือน ซักที่นอน หมอนมุ้ง แล้วอาบน้ำชำระล้างร่างกายให้สะอาดผ่องใสเพื่อตอนรับวันใหม่ของปีใหม่ค่ะ
วันที่ 14 เมษายน วันเนา หรือวันเน่า
เป็นวันที่ถัดจากวันมหาสงกรานต์ค่ะ วันนี้เป็นวันมงคลต้องทำแต่สิ่งที่เป็นมงคล ห้ามด่าทอด้วคำพูดที่หยาบคาย ห้ามทะเลาะวิวาทถ้าไม่เช่นนั้นจะพบแต่สิ่งไม่ดีตลอดทั้งปี ตอนสายๆก็เตรียมขนมที่บ้านจะทำขนมจ๊อก(ขนมเทียน) กับข้าวต้มมัด และ อาหาร เพื่อจะนำไปทำบุญในวันรุ่งขึ้น
และในช่วงเย็นๆจะมีการขนทรายเพื่อนำไปก่อเจดีย์ทรายที่วัดค่ะ ซึ่งถือเป็นการทำบุญที่ได้อานิสงฆ์มากดั่งจำนวนเม็ดทรายบ้างก็ว่าทำบุญเพื่อชดใช้กรรมที่เกิดขึ้นทั้งโดยตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ
วันที่ 15 เมษายน วันพญาวัน
เป็นวันที่สามของประเพณีปีใหม่เมือง ถือเป็นวันเปลี่ยนศักราชเริ่มต้นปีใหม่ วันนี้มีการทำบุญทางศาสนาแต่เช้าตรู่ และอุทิศกุศลไปถึงญาติผู้ล่วงลับ เรียกว่า "ตานขันข้าว" หรือ "ตานกั๊วะข้าว" (ถวายสังฆทาน) ตานตุง ตานไม้ค้ำศรี(ไม้ค้ำต้นโพธิ์) ฟังเทศน์ ฟังธรรม
ช่วงบ่ายเป็นช่วงไปดำหัว เพื่อขอขมาคนเฒ่าคนแก่ พ่อแม่ ครูอาจารย์ ไปสรงน้ำพระพุทธรูป เจดีย์ เพื่อให้เกิดความเป็นมงคลแก่ชีวิต
Photos by : Mthai.com
สุขสันต์วันสงกรานต์นะคะ ^^
ขอขอบคุณทุกการสนับสนุนจากผู้ใหญ่ใจดีทุกๆท่าน ทุกการติดตาม และทุกกำลังใจที่น่ารักเสมอมาค่ะ
ราตรีสวัสดิ์ ค่ะ
ไอริน
