ေရစြမ္းအား ႏွင့္ ေရအားလ်ွပ္စစ္စြမ္းအင္
ကြၽန္ေတာ္တို႔လူသားေတြဟာ ေန႔စဥ္ စြမ္းအင္မ်ားစြာကို အသံုးျပဳလ်က္႐ွိပါတယ္.ထိုအထဲမွာ လ်ွပ္စစ္ စြမ္းအင္ဟာ အသံုးအမ်ားဆံုးပါ..ထုိလႊပ္စစ္စြမ္းအင္ျဖစ္ေပယ္လာေစရင္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ စြမ္းအင္ /ေက်ာက္မီးေသြး ဓာတ္အားေပးစက္ရံု/ဓာတ္ဆီ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္စြမ္းအင္
ေလစြမ္းအင္ ေရစြမ္းအင္ မ်ားကို လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အားအျဖစ္ေျပာင္းလဲပီး အသံုးျပဳလ်က္႐ွိပါတယ္. ေလထုညစ္ညမ္းမႈ မ႐ွိ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္မထိခိုက္မႈမ႐ွိ ႐ွိလ်ွင္ အနည္းအက်င္းသာျဖစ္ၿပီး
စြမ္းအင္မ်ားစြာ ထုတ္ယူႏိုင္သည္မွာ ေလအား ေရအား တို႔မွ ျဖစ္သည္..ထိုအထဲမွ ေရအားစြမ္းအင္ကို Googleႏွင့္ စာအုပ္မ်ားမွ အခ်က္မ်ားကိုtranslateလုပ္ေပာင္းစပ္ေရးသားရင္း တင္ျပသြားမည္...
လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာတုန္းက လူသားေတြဟာ ေရစြမ္းအားကို ကို ဘယ္လိုအသံုးျပဳရမယ္.. ဘယ္လို စြမ္းအား႐ွိတယ္ဆိုတာ မသိၾကေသးေခ်..ေသာက္သံုးေရ ေရခ်ဳိးဖို႔ ေဆးဖို႔ေလာက္သာ သိၾကသည္..ေရစြမ္းအားရွိေျကာင္း သိ႐ွိလာခ်ိန္မွာေတာ့ ၿမိဳ႕႐ိုးမ်ားရဲ႕ နားမွာ ဆည္ေတြ ေခ်ာင္းေတြ တည္ေဆာက္ျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ၾကျခင္း(ရန္သူၿမိဳ႕႐ိုးနားကပ္လာေသာအခါ အဆိုပါဆည္မ်ားအားဖြင့္ခ်ျခင္းျဖင့္ ရန္သူအား ဖြဲ႔သည္းပံုပ်က္ေစၿပီး ေသေၾကပ်က္စီးေစသည္)/စီးဆင္းေနေသာေရကို သစ္သားဒလိမ့္တံုးမ်ား ျဖင့္ လည္ေစၿပီး စက္စြမ္းအင္ အသံုးျပဳကာ ႀကိတ္ခြဲျင္း ပန္းပဲ ပန္းပု လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ဖိုထိုးျခင္း
ရစ္လံုးလိမ့္ျခင္းမ်ားမွာ အသံုးျပဳလာၾကသည္..
လ်ွပ္စစ္ တီထြင္ လို႔ရၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့
Dinamo မ်ားGeneratorမ်ားကို တီထြင္ထုတ္လုပ္လာခဲ့ၾကသည္...အဆိုပါ Generatorမ်ားဟာ
မူလက စက္အားျဖင့္ ပူလီျဖင့္ ဆြဲကာ စက္အားျဖင့္ လည္ပတ္ရသည္... ဆီဖိုးကုန္သည္ အခ်ိန္ကုန္သည္ ၂၄နာရီ မႏိူးထားႏိုင္ေပ..
ထိုေၾကာင့္ ေရစြမ္းအား႐ွိသည့္ကိုသိသည့္အတြက္ ေရတံခြန္မွစီးၾကသည့္ ေရအားကို အနည္းငယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး generator အားလည္ေစသည္...သို႔ေသာ္အဆင္မေျပ...ထို႔ေနာက္မွာေတာ့ ေရတံခြန္ ျမစ္ေခခ်ာင္းမ်ား၏ ေရစီးအားကုိ တားကာ ဆည္မ်ားတည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္..ထိုဆည္မ်ား၏ ေအာက္ေျခ အေရွ့ဘက္ ေရလႊတ္ေပါက္တြင္ လ်ွပ္စစ္တာဘိုင္မ်ား Generatorမ်ားကို ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ထားသည္...အဆိုပါ ေရထြက္ေပါက္မ်ားကို 9မီတာ အခ်င္း႐ွိေသာ ကြန္ကရစ္ပိုက္ (သို႔) သံမဏိပိုက္လံုးမ်ားျဖင့္ တပ္ဆင္ထားသည္...ထို႔ျပင္ ထိုေရထြက္ေပါက္မ်ားသည္ အလိုအေလ်ာက္ ဖြင့္ႏိုင္ ပိတ္ႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားေလသည္...ထိုပိုက္မ်ားမွ တစ္ဆင့္ ေရအားသည္
ေအာက္ေျခ႐ွိ turbines မ်ား႐ွိရာသို႔ စီးဆင္းသြားၿပီး Turbineမ်ားအားလည္ေစသည္...Turbineမ်ားလည္ျခင္း ေၾကာင့္လ်ွပ္စစ္သံလိုက္ စြမ္းအင္ကို ရ႐ွိကာ Generatorမ်ားမွ တစ္ဆင့္ လ်ွပ္စစ္စြမ္းအင္ကို ထုတ္ေပးေလသည္..Generatorမ်ားမွထုတ္လုပ္ေပးသည့္ လ်ႇပ္စစ္ဓာတ္အားသည္ မဂၢါဝပ္မ်ားစြာထြက္ေလသည္.
1mega watt= 1×1000000 watt႐ွိေလသည္
အဆိုပါပမာဏကို ပို႔လႊတ္လ်ွင္ ႐ွိသမ်ွ လ်ွပ္စစ္စက္ပစၥည္း အကုန္ေလာင္ကြၽမ္းႏိုင္သည္..ထိုေၾကာင့္ generatoreမ်ားမွ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္္အားကို စက္ရံုႏွင့္ အိမ္မ်ားသို႔မေရာက္မီ transformerမ်ားျဖင့္ ျကားခံထိန္းထားရသည္
ဆည္ေတြတည္ေဆာက္ျခင္းေၾကာင့္ ေရအားလ်ွပ္စစ္ထုတ္ယူလို႔ရသည္သာမဟုတ္ေပ အျခားေသာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားလည္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေလသည္...ကမၻာေပာ္က ကႏၱာရေဒသေတြ ေျမဆီျသဇာ နည္းပါးလွတဲ့ ဆည္ေရေသာက္ စနစ္ျဖင့္လုပ္ေဆာင္ျဖန္႔ေဝၿပီး ဆည္ေျမာင္းတာတမံမ်ား တည္ေဆာက္ထားၾကပါတယ္...ဒါ့အျပင္ ဆည္ေျမာင္း တာတမံမ်ားကိုလည္း ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားတစ္ေလ်ွာက္တည္ေဆာက္ေစျပီး..ထိုဆည္ေျမာင္းတာတမံမ်ားမွ ေရေလွာင္ကန္ မ်ားကို ပို႔ေဆာင္ေစၿပီး ေျခာက္ေသြ႔ေသာေဒသမ်ားတြင္ ရာသီဥတုအခ်ိန္မွာ လူသားမ်ား အသက္႐ွင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေရလံုေလာက္စြာ သံုးစြဲ ႏိုင္ရန္ ျပဳလုပ္ထားၾကသည္..ဥပမာအားျဖင့္ အာဖရိက တိုက္မွာ ႏိုင္းျမစ္မွာတည္ေဆာက္္ထားတဲ့ Aswanဆည္...Zambesiမွာတည္ေဆာက္ထားေသာ Karibaဆည္တို႔ဟာဆိုရင္ ငုင္းတို႔ကို တည္ေဆာက္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕အသက္ကို ကယ္တင္ႏိုင္ခဲ့သည္...karibaဆည္ဟာဆိုရင္ 3220စတုရန္းကီလိုမီတာ က်ယ္ဝန္းတဲ့ ေရေလွာင္ကန္ႀကီး တစ္ခု ျဖစ္သည္..အဆိုပါ ဆည္ႀကီးဟာ လူသားမ်ားတည္ေဆာက္ထားတဲ့ အထဲမွ ကမၻာ့ အႀကီးဆံုး ေရေလွာင္ကန္ႀကီးျဖစ္သည္...ျမန္မာႏိုင္သံတြင္လည္း အလားတူ ေရအားလ်ွပ္စစ္ထုတ္ယူရင္း ဆည္ေရ ျဖန္႔ေဝ အက်ဳိးျပဳေနေသာ ဆည္မ်ားစြာ ႐ွိေလသည္..ရဲရြာ.. သဖန္းဆိပ္၊ေရႊလီ၊ေဇာ္ဂ်ီ၊တမန္သီ၊အထက္/ ေအာက္ ေပါင္းေလာင္း
၊ဆည္ေတာ္ႀကီး ၊ ေကာင္းလန္ျဖဴ၊ခ်ီဘြယ္၊ဓာတ္ေတာ္ခ်ဳိင့္ ၊သံလြင္၊ သူေဌးေခ်ာင္း၊ ေရႊစေရး
အစ႐ွိသည္တို႔မွာ ေရအားလ်ွပ္စစ္ထုတ္ယူရင္း ဆည္ေရမ်ားေပးဝင္လ်က္႐ွိသည္...ထိုအထဲမွ ရဲရြာဆည္သည္ 14580ဧက(59.0 square kilometer) က်ယ္ဝန္းကာ 197.5မဂၢါဝပ္ထုတ္ႏိုင္သည့္Generator ေလးလံုးျဖင့္ လည္ပတ္လ်က္ကာ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းအားလံုေလာက္စြာ ဓာတ္အားေပးႏိုင္သည္...ျမန္မာျပည္တြင္လည္းအႀကီးဆံုးဆည္ျဖစ္ကာ အာ႐ွတြင္ ပဥၥမေျမာက္အႀကီးဆံုးဆည္ျဖစ္သည္...
. စာကေတာ့ရွည္သြားျပီ ဒီေန႔ေတာ့ ဒီေနရာတြင္ ခဏနားမည္ ေနာင္တြင္ ဆည္မ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍လည္း ဆက္လက္ေရးသားအံုးမည္...ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ
22.8.2017
Translate and writer -Htetlinnaung
Photo-google
Ref-Gti 1st year,https://en.m.wikipedia.org/wiki/Dams_in_Myanmar and https://www.google.com.mm/search?client=ms-android-xiaomi&ei=4oecWcHQMMif0gSL37TIBA&q=dam+in+world&oq=dam+in+worl&gs_l=mobile-gws-serp.1.0.0j0i22i30k1l4.2316.6817.0.7857.20.15.0.2.2.0.353.3627.0j3j10j2.15.0....0...1.1j4.64.mobile-gws-serp..10.10.2211...41j0i67k1j0i10k1.5bbzfNLa-X8
အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ အမွားမ်ားပါသည္က ေထာက္ျပေဝဖန္ၾကပါ...စာ႐ွည္မည္စိုး၍အခ်က္အလက္ မ်ားစြာျဖင့္ မေရးျခင္းျဖစ္ပါသည္....