کریسپر فناوری شگفتانگیزی است که امکان ویرایش ژنها را برای دانشمندان فراهم میکند. به این ترتیب، دانشمندان میتوانند کد ژنتیکی بدن را تغییر دهند. این کار میتواند در آینده اثرات شگرفی برای درمان بیماریهای مختلف، از بیماریهای ارثی گرفته تا انواع بیماریهای لاعلاج، داشته باشد.
اکنون، پژوهشهای جدید نشان میدهد که میتوان از کریسپر (CRISPR) برای بهبود روشهای ایمندرمانی سرطان استفاده کرد. در این روشها، سلولهای ایمنی خود بدن علیه سلولهای سرطانی تحریک میشوند، بهطوریکه بهصورت هدفمند سلولهای سرطانی را از بین ببرند.
Image credit: genengnews.com
سال گذشته دو دارو به نامهای Kymriah و Yescarta، که از دستهی جدیدی به نام CAR-T هستند، از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان سرطان پذیرفته شدند.
در این روشهای درمانی، سلولهای ایمنی نوع T از بدن استخراج میشوند، در آزمایشگاه روی آنها کارهای مهندسی انجام میشود تا علیه سرطان تحریک شوند. سپس این سلولها تکثیر میشوند و دوباره به بدن بیمار تزریق میشوند. این روش میتواند برای برخی از بیماران لاعلاج نتایج شگفتانگیزی در بر داشته باشد.
مشکل این روش مهندسی مجدد آن است که در آن باید از ناقلهای ویروسی استفاده شود، که هزینههای زیادی در بر دارد. بنابراین، با این روش، وارد کردن DNAی مطلوب به داخل سلولهای ایمنی خیلی دشوار است و مقدار دادههای ژنومی که میتوان وارد کرد، محدود است.
در تکنیک آزمایشی جدیدی که بهوسیلهی پژوهشگران دانشگاههای UCLA و UCSF انجام شده است، میتوان این محدودیتها را کنار زد و روش ارزان، سریعتری، و کارآتری برای ساخت سلولهای شکارچی سرطان ابداع نمود، بهطوریکه این سلولها از بیولوژی خود بیمار استفاده میکنند و ژنوم آنها با استفاده از تکنیک کریسپر تغییر داده میشود.
البته باید دانست که این روش کاربردهایی فراتر از سرطان نیز دارد. در این روش، از میدان الکتریکی برای تسهیل برداشت و جایگزینی DNA استفاده میشود و احتمالاً در نهایت، خواهیم توانست از این روش برای درمان بیماریهای مختلف ارثی، عفونی، و غیره استفاده کنیم.
