دانشمندان اخیراً سیارکی را کشف کردهاند که از خارج از منظومهی شمسی وارد این منظومه شده است. به نظر میرسد که این سیارک در اوایل تشکیل منظومهی شمسی، یعنی حدود چهار و نیم میلیارد سال قبل، به منظومهی شمسی وارد شده است.
این سیارک مهمان 2015BZ509 نام دارد و محققان و دانشمندان آن را یک «مهاجر میانستارهای» مینامند، زیرا از خارج از منظومهی شمسی وارد این منظومه شده است.
Image credit: sciencenews.org
جدیدترین پژوهشها دربارهی این شیء سماوی روز دوشنبه در مجلهی «یادداشتهای ماهیانهی مجلهی انجمن اخترشناسی سلطنتی: نامهها» منتشر شد.
در نگاه اول این سیارک درست مانند بسیاری از اشیای آسمانی دیگری است که ناحیهی مداری سیارهی غولآسای گازی مشتری به دور خورشید در گردش هستند. اما بر خلاف تمام اشیای دیگر که در یک جهت به دور خورشید میچرخند، این سیارک در جهت خلاف مدار خود را طی میکند.
این سیارک و مشتری در مدت زمان یکسانی به دور خورشید گردش میکنند، ولی جهت آنها بر خلاف یکدیگر است. یکی در جهت عقربههای ساعت حرکت میکند، و دیگری در خلاف جهت عقربههای ساعت. بهطوریکه دو بار در هر دور از کنار یکدیگر عبور میکنند. این الگو برای همیشه تکرار میشود.
این سیارک همواره مسیر یکسانی را طی کرده است، بدان معنا که نمیتوانسته از منظومهی شمسی ما سرچشمه گرفته باشد. اگر این سیارک بومی منظومهی شمسی ما میبود، در آن صورت میبایست در همان راستایی که گازها و غبارهای تشکیل دهندهی سیارهها و سایر اشیایی که حرکت میکنند، گردش میکرد.
ستارهها در گروههای به هم پیوستهای تشکیل میشوند که به آنها شیرخوارگاه ستارگان گفته میشود. سپس در سرتاسر کهکشان پراکنده میشوند. در این شیرخوارگاههای ستارهای، گاه ستارهها چنان به یکدیگر نزدیک هستند که موادشان بین آنها مبادله میشوند. به نظر میرسد که سیارک 2015BZ509 در مراحل اولیهی منظومهی شمسی، حدود ۴ میلیارد سال قبل، به این منظومه ملحق شده است.
Namouni, F, et al. An interstellar origin for Jupiter’s retrograde co-orbital asteroid. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters, 477:1 (11 June 2018), L117–L121, DOI: 10.1093/mnrasl/sly057