Jeoloji = Yer Bilimi
İlk bilimsel yazımda sizleri teknik terimler ile boğmayacağım, SÖZ. Jeoloji bilimine yaklaşık 12 senesini vermiş biri olarak sade bir dille sizleri jeoloji ile tanıştırmak istiyorum.
Jeoloji, daha çok akıllarda depremle özdeşleştirilmiş, yeri gelmiş takılarda kullanılan taşlardan ismi duyulmuş bir bilim dalıdır. Tüm bilimler gibi doğayı tanımaya, insan hayatını daha iyi hale getirmek amacıyla, yerkürenin özelliklerini incelemektedir.
Haberlerde veya tartışma programlarında "jeopolitik" kelimesi kullanılarak, yerin önemine işaret edilse de "Jeoloji" bilimine ülkemizde o kadar önem verilmemiştir. Ülkemizde bir çok üniversitede, mühendislik fakültesi altında yer almaktadır. Rahmetli, Deprem Dede (Prof. Dr. Ahmet Mete IŞIKARA) sayesinde ekranlarda yer almış ve ülke genelinde ismi duyulmuştur. Hepimizi acıya boğan, ülke olarak kenetlenmemizi sağlayan 17 Ağustos 1999 Gölcük depremi ile jeoloji kelimesi ülke genelinde bilinir olmuş, hatta bilgisi olmayanların bile yorum yapabileceği bir bilim dalı olmuştur.Jeoloji dendiğinde aklınıza ilk ne geliyor merak ediyorum?
Ben, uzun süreler jeoloji bilimi içinde olduğum için bu soruya cevabım biraz uzun olacaktır. Sonraki yazılarımda tekrar bu soruya döneceğim.
Mezun olduktan sonra ister istemez hayata daha farklı bakmaya başladım. Örnek olarak, otobüs yolculuğu sırasında etrafı izlerken, dağların nasıl oluştuğunu, neden burasının vadi, neden bu kayacın rengi koyu diğeri değil, bu kıvrımlar nasıl oluşmuş, şurada fay gördüm sanki şeklinde etrafı izler olarak buldum kendimi. Bir çoğunun cevabını bilirken bir çoğunun cevabını arama isteği doğdu içimde. Elime bir kayaç parçası aldığımda ismini söyleyebilmek hatta içindeki mineralleri, fosilleri, nasıl oluştuğunu anlatabilmek, arkadaşlar arasında beni biraz havalı yapmıştı o zamanlar.
Jeoloji sadece kayaçları incelemez, tüm yerküreyi oluşturan elemanları inceler. Fosilleri inceleyerek kayacın oluştuğu dönemi ve ortamı bulmaya çalışır. Magmayı inceleyerek yerkürenin hareketlerini öğrenmeye çalışır. Barajlar yapmak için suyun hareketlerini inceler. Binalar, yollar, köprüler, tüneller vb. yapılar için zeminin uygun olup olmadığını inceler, hatta uygun değilse zeminin nasıl iyileştirilebileceğini inceler. Maden yataklarını araştırarak üretimde kullanılan hammaddeleri bulmaya çalışır. Volkanları inceleyerek büyük afetlerden korunma yollarını araştırır. Deniz tabanını inceleyerek, yerküreyi oluşturan plakaların hareketlerini takip eder...
Üniversitede "Jeoloji"ye Giriş" dersinde hocamızın güzel bir sözü hala aklımdadır.
Jeoloji'ye giriş vardır, çıkış yoktur.
Teknolojinin gelişmesiyle yeni bilgiler, yeni yöntemler, yeni kanunlar ekleniyor Jeoloji bilimine. Dünyamızı tanımak adına yapılan bilimsel çalışmalar sürekli devam etmekte. Sırf Antartika'daki buzları incelemek için yapılan sondaj çalışmalarında, yıllarca o soğuk şartlarına katlanan bilim insanları mevcut. Mars'tan bir avuç toprak örneği almak için milyar dolarlar harcanmakta.
Sizlere söz verdiğim gibi teknik terimlere girmeden, dilim döndüğünce Jeoloji Bilimi nedir anlatmaya çalıştım. İkinci bölümde görüşmek üzere...