Dili malilong sa dagan sa atong panahon karon nga daghan na kaayo sa mga kabataan ang medyo bastos na mangistorya. Medyo lang kaha o bastos na gyud? Walay batasan, aw naa man, wala lang ka makauyon. Usa sa timailhna sa ubang mga kabataan karon kanang imong badlongon sa sayop nilang binuhatan o di kaha sa bastos nila nga pinulungan, ingnon lang dayon kag "Ug si kinsa man ka?
Hasta lamia tamparuson, ooppps, ayaw lang kay basin ma radyo gonggong ta o di kaha ma dswd. Pero tinood, kinsa sa inyo ang nakabantay niini? Dili lang ra ba kini sa usa ka dapit makita, apan sa daghang dapit sa atong nasud. Mahimo naa sab ni sa inyong silingan, dili gyud na malilong. Asa naman diay ang mga ginikanan niining mga bataa? Wala ba diay kini sila tudlui sa insaktong pamatasan?
Mao kini ang pipila sa mga pangutana nga sayon ra kaayo tubagon apan lisod tukion. Moingon ang uban, pasagdii na lang na sila kay wala tay labot ana nila. Murag dili gyud maayo nga moingon na lang ta nga pasagdan sila kay unsa na lang kaha ang mahitabo sa mga musunod nga henerasyon kung kaning mga batasana managhan? Wala ka ba mabalaka basin ang imong manghud, imong igsoon, imong pag-umangkon o di kaha imo mismong anak aduna niining batasana?
Ang atong mga katigulangan perteng tudlo sa atoa nga sa kanunay kinahanglan kita magbaton ug maayo pamatasan kay pinaagi niini makabaton usab kita sa maayong kaugmaon. Maayo man gihapon akong kaugmaon bisag bati kog batasan. Nanaghan man gihapon akong salapi bisag bastos ko sa akong ginikanan. Nakab-ot man gihapon nako akong pangandoy luyo sa akong pagka walay respeto.
Dira ka nasayop, tungod kay dili ang bahanding kalibutanon ang atong gihisgutan. Dili ang kadaghan sa imong kwarta, dili ang kaanindot sa imong trabaho, dili ang ka dako sa imong grado kundili ang imong pagkatao. Ayaw kalimti nga bisan pag unsa ka ka adunahan niining kalibutana apan bati ka ug kinaiya, walay ganahan nga tawo sa imoha. Ug kung walay ganahan nako nganong daghan man lagi mo dool nako, daghan man lagi maminaw nako, ako pa man gani ang ilang paminawon kaysa uban. Mao na sila ang mga paltik nga mga tao. Naa lang na sila sa imong atubangan tungod sa imong gihuptan nga kabtangan, kadungganan ug salapi. Apan sa panahon nga wala kanang tanang butanga kanimo, kauban na silang mawala.
Dili naman ni bag-o sa atong mga panumduman kung unsa ka importante ang maayong pamatasan sa usa ka tawo. Lami kaayo ikatulog ug gaan kaayo ang atong mga kasingkasing kung kanunay makita kanato ang mga maayong pamatasan.
Kwarta nay importante karon dili ang pamatasan
Diri nasayop ang kadaghanan. Imbis ampingan nga magpabilin o makat-unan pa pag-ayo ang maayong pamatasan, gikalimtan na noon kini kay kono dili na importante. Mas importante kono ang kwarta kay unsaon man kono nang maayong pamatasan nga dili mana makaon. Mao kini ang taphaw nga rason sa uban. Wala man ko gaingon nga dili importante ang kwarta, apan kung tungod niini makalimtan na nimo ang maayong pamatasan, unsa pay pulos nimo?
Uo, lisod na kaayo ang panahon karon. Ang walay kwarta ug kinaadman, walay maayong padulngan. Naana ko dira, lisod na kaayo ang panahon. Apan kung ang maayong kaugmaon nakabase lang sa salapi ug kinaadman, dili nako matingala nganong inana ka ka way batasan. Wala kay katungod mangasaba nako kay dako pa ko ug grade nimo. Si kinsa man ka? Unsa may nahuman nimo? Wala ra ka kung ekompara nako. Ayaw pagboot kay wa ka ka abroad.
Lig-una ang Panimalay
Sa mga ginikanan, angay kitang magmatngon sa dagan sa kinabuhi sa atong mga anak tungod grabe na kadautan ang kalibutan. Kung nato tudluan ang tarong ang atong mga anak, ang dautang palibot ang magtudlo kanila. Mo sugot na lang ba diay kita nga mamahimong bati ang batasan sa atong mga anak? Walay ginikanan nga mo sugot, apan makita nato nga daghan ang nagpasagad nga kung boot sabton, mo sugot na lang sila.
Ang kayamanan wala lang nakabase sa kung unsa ilang makab-ot ug maabot sa ilang pagtoon apan sa kong unsang klaseng tawo sila inig kadako nila. Dili ka ba malipay magsud-ong kanila nga gawas nga nakab-ot nila ang ilang ambisyon sa kinabuhi, nabatunan usab nila ug napalambo ang maayong pamatasan? Kini ang pinakadakong ganti nga atong makuha sa atong kinabuhi, ang makita nato ang atong mga anak sa ingon niini nga kahimtang.
Ato usab nga lig-unon ang atong maayong relasyon ngadto sa atong mga anak kay bati nga relasyon ngadto kanila mao gayud ang numero unong hinungdan ug nganong makakat-un sila sa dili maayong pamatasan.
