Vergi üretim ve istihdam

Ekonomide büyüme toplam çıktının-gelirin artışıyla ifade edilebilir. Üretim; çıktıyı ve geliri arttırır yeni istihdam alanları yaratır buda giderlerinin pek çoğunu vergi gelirleri ile sağlayan devlet için yeni vergi alanlarını ifade eder. Unutmamalıyız ki kapalı bir ekonomide gelirler harcamaya eşittir. Yani birinin geliri ötekinin harcamasıdır.

Devlet giderlerini başta vergilerle ve sahip olduğu kurumlardan elde ettiği gelirlerle karşılar. Dolayısıyla vergilerden gelen gelir ne kadar çok olursa devlet için o kadar iyidir. Fakat ekonomide sürdürülebilirlik kaçamaklardan önce gelir: Devlet vergileri arttırır ve giderlerini buradan finanse etmeye çalışırsa, kısa vadede gelirlerinde gözle görülür bir nominal artış olacaktır. Fakat kapalı ekonomi modeli için gelir=tüketim+tasarruf dolayısıyla gelir(reel gelir) sabitken vergilerdeki bir artış tüketimi azaltacaktır dolayısıyla vergi gelirleri git gide düşecektir çünkü insanların elinde harcaya bilecekleri para azalır. Liberal pencereden olaya bakacak olursak devletin vergileri indirdiği durumda: Halkın elinde sermaye bolluğu oluşacak ve bu sermaye bolluğu halkın yeni yatırımlar yapmasını sağlayacak,üretim artacak dolayısıyla orta ve uzun vadede daha çok vergi verecekler,dolayısıyla devletin gelirleri artacaktır.

Faiz ve enflasyon

Devletin vergileri arttırdığı dönemde maliyetler artacak dolayısıyla zamlar birbirini izleyecektir. Bu durum otomatik olarak enflasyonu arttıracaktır. Gelişmekte olan ülkelerde fiyat artışları enflasyon oranıyla genellikle tam orantılı olmaz fiyatlar hem nominal hem reel olarak artar. Vergi artışını izleyen enflasyon paranın değerini kaybetmesine neden olacak dolayısıyla faizlerde buna göre artacaktır. İşgücünü oluşturan bireyler daha çok çalışıp daha az kazanacaktır. Dahası kimse bu ortamda yatırım yapmak istemeyeceğinden işgücü talebi azalacak ve işgücü arzının sabit kalacağı-düşeceği varsayımıyla işsizlik sorunu ortaya çıkacaktır.

Vergilerin azaltıldığı varsayımda oluşacak sermaye fazlasının tamamı üretime katılmaz: bankalar cazip faiz oranlarıyla sıcak parayı talepleri doğrultusunda kendilerine çeker. Yinede sıcak para bu durumda tercihini üretimden yana kullanacaktır.Faizler ise kademeli olarak inecektir.Üretim artışına paralel olarak gelir ve iş gücü talebi de artacak buda istihdam ve refahı arttıracağı gibi devletin vergi gelirlerini de arttıracaktır. Üretim ve reel gelirdeki artış enflasyonun belirli bir düzeyde sabit kalarak bir problem olmaktan çıkmasıyla sonuçlanacaktır. Özetle devletin vergi oranlarını doğru ayarlaması orta-uzun dönemde çok elim bir durumdur. Kısa vadede günü kurtarmak için yapılan her hareket orta ve uzun vadede katlanarak vatandaşın önüne gelecektir.