პატარა მატარებელი ბაკურიანიდან ბორჯომში მიდის. ერთ-ერთ ვაგონში სამი კაცია მხოლოდ. ერთმანეთის პირისპირ სხედან. ორი მათგანი ახალგაზრდაა. ბიჭებს სათხილამურო ფეხსაცმელები, ვიწრო შარვლები და ჯემპრები აცვიათ – ერთს – წითელი, მეორეს – ცისფერი. მესამე ხანშიშესული კაცია. მუნდშტუკს მუხლის თავზე თითებით ათამაშებს და ფანჯარაში იყურება. კაცი ზურგშექცეული ზის ორთქმავლისკენ და მისი მზერა თითქოს რაღაცას მიჰყვება, ბიჭების თვალებს კი, როცა ისინი ფანჯარაში იხედებიან, თითქოს რაღაც ეგებება. კაცი უფრო ხშირად იხედება ფანჯარაში. ბიჭებს მობეზრდათ ბაკურიანი. პირველად კარგი იყო – თხილამურებით სრიალებდნენ, გუნდებს ესროდნენ ერთმანეთს, გორაკიდან ციგით ეშვებოდნენ. ღამ-ღამობით სეირნობდნენ: მძიმე სათხილამურო ფეხსაცმელების ქვეშ ჭრიალებდა თოვლი, სადღაც ვალისმოსახდელად აყეფდებოდა ძაღლი, ფანჯრებში ჰქრებოდა სინათლე – ბაკურიანი ხუჭავდა თვალებს. სამაგიეროდ ცაში ინთებოდნენ ვარსკვლავები... ბიჭებს მოსწონდათ ყველაფერი, დიდხანს დადიოდნენ თოვლზე, განსაკუთრებით გაუკვალავ თოვლში სიამოვნებდათ სიარული. ცისფერჯემპრიანმა ფეხი იტკინა ერთხელ, ლოგინში ჩაწვა. სწრაფად გაიარა არდადეგებმა, დაცარიელდა ბაკურიანი. ცისფერჯემპრიანი ფანჯარასთან იწვა. წითელჯემპრიანიც სულ სახლში იჯდა, საჭმლის მოსატანად თუ გავიდოდა გარეთ. იყვნენ ასე – ერთი იწვა, მეორე იჯდა ფა იყურებოდნენ ფანჯარაში. გარეთ ყველაფერი დაეფარა თოვლს... ხანდახან რაიმეს უყვებოდნენ ერთმანეთს – ჯერ უხალისოდ ლაპარაკობდნენ, მერე გაახსენდებოდათ რაღაც, უფრო მნიშვნელოვანი. გატაცებით ამტკიცებდნენ რაღაცას. იწურებოდა კამათის თემა, ისევ ფანჯარაში იყურე ბოდნენ. გარეთ ყველაფერი დაეფარა თოვლს. თოვლი მობეზრებოდათ უკვე ბიჭებს, თავს მეორე მხარეს ატრიალებდნენ და კედელს უყურებდნენ. კედელზე ლაქები იყო. ზოგი ლაქა წვერებიან კაცს ჰგავდა, ზოგი დათვს, ზოგი ვინ იცის რას. ბიჭები ლაქებს უყურებდნენ და ერთობოდნენ.
ახლა ვაგონში სხედან ვიღაც კაცის პირდაპირ.
კაცი ხშირად იყურება ფანჯარაში. ფანჯარაში თოვლი და ხეები ჩანს, მეტი არაფერი. ხეები ეგებებიან ბიჭებს – ხან თითო-თითოდ, ხან ორ-ორად, ხან ბევრნი ერთად.კაცის მზერა მიჰყვება ხეებს, ხან თითო-თითოს, ხან ორ-ორს,ხან ბევრს ერთად.
ბიჭებს ჩქარა ბეზრდებათ ფანჯარაში ყურება. ხან ვაგონის ჭერს შეხედავენ, ხან იატაკს, რაიმე გასართობის პოვნის იმედით. ჭერი ახლახან შეუღებიათ თეთრად, მოდი და გაერთე - ლაქა რომ ლაქაა ისიც არა აქვს. იატაკის ფიცრები ერთმანეთს მიჰყვებიან და ხაზებს ჰქმნიან, კარგი გასართობია.
„ნეტა თხილამურები მაინც გადმოვარდეს, რომ გავასწორო“, ფიქრობს ცისფერჯემპრიანი.
წითელჯელჯემპრიანს ძალიან უნდა რომელიმე სიმღერა წაიღიღინოს, მაგრამ კაცის ერიდება. რითი გაირთოს თავი? კაცი რომ არ იყოს, თემურის უამბობდა მაიაზე. უამბობდა, როგორი კარგი გოგოა მაია, როგორი მოსიყვარულე გული აქვს. იმდენად მოსიყვარულე, რომ ბაზარში ნაყიდი და თავქვე დაკიდებული ქათამიც ეცოდება – დაკლავენო. ამ კაცთან რა უნდა თქვას...
„გააჭირა საქმე,“ - ფიქრობს წითელჯემპრიანი და კაცის ჩექმებს უყურებს, - „ამოვიდა და დაგვიჯდა ცხვირწინ. ხომ ვერ გსდავჯდებოდით. ვერაფერი მომიყოლია. გააჭირა საქმე“.
კაცი არაფერს აშავებს. ზის თავისთვის და იყურება ფანჯარაში. მზერა აცილებს ხეებს – ხან თითო-თითოს, ხან ორ-ორს, ხან ბევრს...
თოვლი თანდათანობით, შეუმჩნევლად ჰკარგავს სითეთრეს, ნაცრისფერი ხდება. ვაგონში ნათურები ინთება.
წითელჯემპრიანს კაცის სახის დათვალიერება უნდა. უცებ რომ შეხედოს, იცის, შეამჩნევს კაცი... ნელა აპარებს სახისკენ მზერას – ჯერ მუხლის თავზე მოთამაშე მუნდშტუკზე აჩერებს, შემდეგ გულისჯიბის ღილზე. ცოტაც და...
„რა დიდი ცხვირი აქვს“, ფიქრობს წითელჯემპრიანი.
კაცი ისევ ფანჯარაში იყურება.
„რა უაზრო გამომეტყველება აქვს“, ფიქრობს წითელჯემპრიანი. პატარა მატარებელი საკოჭაოში ჩერდება. ბიჭები უფრო ინტერესით იხედებიან – იქნებ აქ მაინც დაინახონ რაიმე გასართობი.
ბაქანი განათებულია. კედელზე ზარი ჰკიდია. ზართან კაცი ფგას, ისეა შეფუთვნილი, ვერც გაიგებ, გამხდარია თუ მსუქანი. ბიჭები ხარბად იყურებიან ფანჯარაში, იქამდე იყო მხოლოდ ხეები და თოვლი და უცებ გაჩნდა ბაქანი, ზარი და კაცი. ეს რაღაც ახალია, რაღაცით დამაინტერესებელი.
შეფუთვნილი კაცი ბიჭების ისეთ დაჟინებულ მზერას გრძნობს, რომ ცოტათი იბნევა. არ უნდა, რომ ბიჭებმადაბნევა შეამჩნიონ და, აქაო და ვითომ არაფერიო, გვერდზე იფურთხება.
„ერთი ლაქა მაინც იყოს ამ ჭერზე“.
თოვლი უკვე რუხი ფერისაა. იმ ადგილზე, სადაც ვაგონის სინათლე ეცემა, თოვლი ბზინავს.
ბიჭებამდე ზარის ხმა აღწევს. შეფუთვნილმა კაცმა შეასრულა თავისი მოვალეობა და სადღაც მიდის. იცის, რომ ბიჭების დაჟინებული მზერა კვალდაკვალ მიჰყვება და ცდილობს კოხტა ნაბიჯებით იაროს. ხელებს ზომიერად იქნევს, მუხლებს ჩვეულებრივზე მაღლა სწევს, სასაცილო დაჭიმულობა იგრძნობა მის სიარულში. წითელჯემპრიანს ეღიმება და თავს თანამგზავრებისაკენ ატრიალებს. თემურიც იღიმება. კაცი მუნდშტუკს აღარ ათამაშებს, მუხლზე აქვს დაბჯენილი.
„რა უაზრო გამომეტყველება აქვს... რამხელა ცხვირი...“
კაცი სადღაც იყურება.
„რა ნახა ნეტავ, ამ ფანჯარაში?“
კაცი არაფერს არ უყურებს, უბრალოდ იყურება.
პატარა მატარებელი განაგრძობს გზას.
კაცის მუხლზე მუნდშტუკი თამაშს იწყებს – ხან იმ ბოლოთი ეხება მუხლს, სიგარეტს რომ სდებენ, ხან იმით, კაცის კბილები რომ იკავებს.
მთლიანად ვერა...
აბა თქვით „უზარმაზარი“
უზარმაზარი.
ვერ გრძნობთ რაღაც დიდს, ძალიან დიდს?
ვერა...
მე ვგრძნობ, - ამბობს თემური - მე მგონი „ვეფხვიც“ კარგია.
კი,კარგია,-მაშინვე ეთანხმება კაცი -„ლომი“.
ლომი? „ლომი“, მე მგონი ცუდია. როგორღაც ნაზად ჟღერს.
ხო. სად ის მრისხანე ცხოველი და სად,-კაცი ხმას იწვრილებს, - ლომი.
ხო,აბა რა,-ამბობს კაცი და უხარია, თემურმა რომ გაუგო.
ჩუმდებიან. წითელჯემპრიანი დგება.
საით, დათო?
ცოტათი გავხურდები,თორემ შემცივდა.
რამ შეგაცივა, ბიჭო...
რა ვიცი...
დათო ხელებს ჯერ აქეთ-იქით იქნნევს, მერე წრეებს ხაზავს ჰაერში. სწრაფად ჯდება და სწრაფადვე იმართება, თემურის თავისი ნატკენი ფეხი ახსენდება.
-კარგია ახალგაზრდობა, - ეუბნება თემურის კაცი.
დათო რატომღაც უხერხულ მდგომარეობაში ვარდება და თავის ადგილს უბრუნდება.
მატარებელი ჩერდება.
მართლა აცივდა ცოტათი... ალბათ საიდანღაც უბ ერავს, - ამბობს თემური.
როგორ არ მახსოვს, ამბობს თემური.
ზღვაც მოგბეზრდა ბოლოს, მახსოვს.
არაფერიც, სრულებითაც არ მომბეზრებია.
როგორ არა...
რა ვიცი...
რა ვიცი, აბა...
როგორ! ალბათ არ გინახავთ არა?
კი, მინახავს...
მერე, როგორ შეიძლება არგიყვარდეთ ზღვა. ზღვა ისეთი ლამაზია, ისეთი დიდებული...ხომ გინახავთ მზის ჩასვლა ზღვაში?
კი, როგორ არა, მინახავს... - უხალისოდ ამბობს კაცი და ფანჯარას თვალს არ აშორებს.
„როგორ ვიყავი დარწმუნებული, რომ ბუნება უყვარდა“, - ფიქრობს თემური. - მერე, არ მოგწონებიათ? რა ლამაზია მზის ჩასვლა ზღვაში... - ამბობს დათო და ჭერს უყურებს. ჭერი ხდება მოლურჯო-მომწვანო და ლურჯი. ლურჯ ფერში ჩნდება ოქროსფერი, მოწითალო დისკი. დისკი ნელა, აუჩქარებლად ტოვებს ლურჯ სივრცეს და მოლურჯო-მომწვანოში იმალება.
ეჰ, რა კარგია ზღვა, - ამბობს დათო – განა შეიძლება ზღვა არ გიყვარდეს?
ალბათ შეიძლება, - ამბობს კაცი.
მე ისეთი სიმშვიდე მიყვარს, თავდავიწყება რომ მოაქვს.
ნუთუ არ გიყვართ მღელვარე, ძლიერი ზღვა?
დამანებე თავი!!! რა გინდა ჩემგან, რა?
კაცი წამომხტარა ადგილიდან. ანთებული თვადებით უყურებს დათოს, თვალებში სიძულვილი დაუგუბებია, მზადაა მივარდეს.
რა დაგიშავეთ? - გაკვირვებით ეკითხება დათო.
კაცი ხედავს მათ გაკვირვებულ სახეებს. ჯდება. მშვიდდება თითქოს.
მაპატიეთ, - ამბობს კაცი და თავს ხრის.
დათო მხოლოდ ეხლა გრძნობს გაბრაზებას. „რატომ მიყვირა? რატომ, როგორ გამიბედა უმიზეზოდ ყვირილი?“ იცით რა, - ამბობს დათო – ჩემ ტოლს არ მოვუთმენდი... თქვენ კი...თქვენ რა უნდა გითხრათ... მამაჩემის ხნის კაცი ხართ...
ასეთ დროს სიჩუმე საჭიროა და აუცილებელი.
იატაკის ფიცრები ერთმანეთს მიჰყვებიან და ხაზებს ჰქმნიან.
დათოს უნდა, რომ შეხედოს კაცს, მაგრამ უცებ შეხედვის ეშინია, იცის, რომ კაციც შეხედავს.
მატარებელი განაგრძობს გზას. მატარებელი თურმე რომელიღაც სადგურზე გაჩერებულა, ცოტა ხანს მდგარა, მერე ზარიც დაურეკიათ და დაძრულა მატარებელი. დათო ჯერ კაცის ჩექმებს უყურებს, მერე მის მუხლს, მერე გულისჯიბის ღილს... დათო უყურებს კაცს.
კაცს სულაც არა აქვს დიდი ცხვირი.
კაცს აქვს სევდიანი გამომეტყველება.
