eဘူတန္နုိင္ငံကုိ ထူးျခားေစတဲ႔ အခ်က္(၁၁)ခ်က္။
ဘူတန္ဟာ ပေဟဠိဆန္တယ္။ လွ်ိဳ႕ ၀ွက္ဆန္းက်ယ္တယ္။ သမုိင္းအစဥ္အလာၾကီးတဲ႔ တိဗက္နဲ႔အိႏိၵယၾကားက ဟိမဝႏၱာေတာင္တန္းၾကီးေပၚရွိေနတာေၾကာင္႔လည္း ပါမယ္။ ထူးျခားမႈေတြ၊ အံဖြယ္ေတြ၊ ေရွးရုိးစဥ္လာေတြနဲ႔ ကမာၻၾကီးနဲ႔အဆက္အသြယ္ျပတ္ခဲ႔တဲ႔အခ်ိန္ေတြေၾကာင္႔ ဒီလုိႏွစ္သက္ၾကည္နူးဖြယ္ရသနဲ႔ ျပည္႔ေနေသးတာလည္းျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ လူဦးေရ ၈သိန္းေလာက္ပဲရွိတဲ႔နုိင္ငံေလးက တင္းတိမ္ေရာင္႔ရဲျခင္းနဲ႔ သီးျခားရပ္တည္နုိင္စြမ္းေတြေၾကာင္႔ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းအဓိပၸာယ္ကုိ အျပည္႔အ၀ရၾကပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ထူးျခားေစတာေၾကာင္႔ လည္ပတ္ခ်င္စရာ အံဖြယ္ေနရာေလးအျဖစ္ နာမည္ေက်ာ္လာပါတယ္။ ကဲ အဲဒီေတာ႔ သူတုိ႔ဘာေတြထူးျခားသလဲဆုိျပီး ကၽြန္ေတာ္အခ်က္ (၁၁)ခ်က္ခ်ေရးၾကည္႔မိပါတယ္။
အဲဒါေတြကေတာ႔ …
(၁) ဘုရင္က ဘုရင္႔စည္းစိမ္အာဏာမလုိခ်င္တာေၾကာင္႔ ျပည္သူကုိဒီမုိကေရစီ ေပးတဲ႔ နုိင္ငံ။
ဘူတန္နုိင္ငံ ဘုရင္နဲ႔ဘုရင္မ ဟာ ကမာၻေက်ာ္ေတာ္၀င္စံုတြဲေတြၾကား ဂုဏ္သတင္းေက်ာ္ေဇာပါတယ္။ ငယ္ရြယ္ျပီး ပညာတတ္ၾကတယ္။ ျပည္သူေတြအေပၚခ်စ္ျခင္းေတြအျပင္ စည္းစိမ္မက္ေမာ၊ ေမာက္မာမႈ အရွင္းမရွိတာေၾကာင္႔ အာရွမွာ နာမည္ေက်ာ္တဲ႔ေတာ္၀င္စံုတြဲအျဖစ္ လူသိမ်ားၾကတာပါ။ ကမာၻေပၚအသက္အရြယ္အားျဖင္႔ အငယ္ဆံုးဘုရင္မ ဟာ လက္ရွိဘူတန္ဘုရင္မ Jetsun Pema ပါ။ အသက္ ၂၁ မွာ ဘုရင္မျဖစ္ခဲ႔သူ သူမဟာ ကမာၻေက်ာ္တကၠသုိလ္ၾကီးေတြက ေက်ာင္းဆင္းလာသူလည္းျဖစ္ပါတယ္။
ဘုရင္ၾကီး Jigme Kesar မွာလည္း သူ႔အသက္ ၂၈ ႏွစ္မွာ နုိင္ငံျခားပညာသင္ရာကေန ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာျပန္လာခဲ႔ပါတယ္။ ခ်က္ခ်င္းဆုိသလုိပဲ သူ႔ဖခင္ဘုရင္ၾကီးက နန္းလႊဲလုိက္တာေၾကာင္႔ ဘုရင္ျဖစ္လာသူပါ။ သုိ႔ေပမယ္႔ တုိင္းျပည္တုိးတက္ေအာင္ျမင္ခ်င္တဲ႔ စိတ္ျပင္းျပတဲ႔ ဘုရင္ Jigme Khesar ဟာ သူ႔ေျပာသမ ွ် ဥပေဒမျဖစ္ရေလေအာင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲပါတယ္။ ပါလီမန္မ်ား ထူေထာင္ဖြဲ႔စည္းျပီးေနာက္မွာေတာ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပျပီး ဒီမုိကေရစီကုိစတင္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ႔သူပါ။ ျပည္သူျပည္သားေတြ မရင္းႏွီးေသးတဲ႔ အေျခခံဥပေဒကုိ တုိင္းျပည္အႏွံလုိက္ျပီး ေတာႀကိဳေတာင္ၾကားမေရွာင္လုိက္လံရွင္းျပပါတယ္။ တစ္အိမ္တက္ တစ္အိမ္ဆင္း မဲေပးနည္းေတြကုိ သင္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔မုိ႔ အာဏာရွင္ဘ၀ကုိ မမက္ေမာပဲ၊ ဒီမုိကေရစီစနစ္ကုိ လက္ထဲအေရာက္ထည္႔ေပးဖုိ႔ၾကိဳးစားေနတဲ႔ ဘုရင္ၾကီးကုိ အံၾသမိပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ေအးခ်မ္းမႈက ျမင္သူကုိရုိက္ခတ္လုိ႔ ေအးခ်မ္းသြားရပါတယ္။
(၂) ေဆးလိပ္ မေရာင္း၊ ေဆးလိပ္မေသာက္တဲ႔ ဘူတန္။
ဘူတန္မွာ ေဆးလိပ္မေရာင္းပါဘူး။ ေဆးလိပ္ကိုလည္း အမ်ားျမင္နုိင္တဲ႔ေနရာမွာ ပါလာလုိ႔ ေသာက္ရင္ ျပစ္ဒဏ္ေျမာက္ပါတယ္။ ကုိယ္ေသာက္မယ္ဆုိရင္ ေသာက္လုိ႔ရမယ္႔ေနရာကုိ မိမိဧည္႔လမ္းညႊန္ (သုိ႔) ဟုိတယ္က ၀န္ထမ္းမ်ားကုိေမးျပီးမွ သူတုိ႔ေျပာတဲ႔ေနရာမွာေသာက္တာ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ေဆးလိပ္မၾကိဳက္သူမ်ားအဖုိ႔ေတာ႔ ေဆးလိပ္တုိေလးေတြ လမ္းေပၚမေတြ႔တာ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ လမ္းေပၚမေတြ႕တာကုိ ၾကိဳက္ခ်င္ၾကိဳက္မိမွာပါ။
အရက္ေသစာမွာေတာ႔ ဘီယာ ေသာက္ၾကပါတယ္။ ဘူတန္နုိင္ငံထုတ္ ဘီယာရွိပါတယ္။ Druk 11000 ဆုိတဲ႔ တံဆိပ္ကနာမည္ၾကီး လူၾကိဳက္မ်ားပါတယ္။ အနည္းငယ္ခ်ိဳသလုိရွိျပီး Alcohol ပါ၀င္မႈမ်ားပါတယ္။ ရိုးရာခ်က္အရက္အေနနဲ႔ Ara ဆုိတာေမးေသာက္ၾကည္႔ပါ။ ဆန္ခ်က္အရက္ေပါ့။ သူတုိ႕ကေတာ႔ Rice Wine ဆုိျပီးေျပာပါလိမ့္မယ္။ ရွမ္းျပည္ကုိေတာင္ သတိရမိပါလိမ့္မယ္။
ေဆးလိပ္မေသာက္ၾကေပမယ္႔ အိႏိၵယကလာတ႔ဲ မူးယစ္ေဆးတစ္မ်ိဳးေတာ႔ လူငယ္ေတြၾကားနာမည္ၾကီးပါတယ္။ Marijuana ေခၚတဲ႔ ေဆးေျခာက္အပင္ကေတာ႔ အေလ႔က်ေပါက္ေလ႔ရွိတာေၾကာင္႔ လမ္းေဘးမွာတင္ ေပါေပါမ်ားမ်ားေတြ႕ ရတတ္ပါတယ္။
(၃) ထူးျခားတဲ႔ အစားအေသာက္ ယဥ္ေက်းမႈ။
ဘူတန္ရုိးရာမွာ ထမင္းစားျပီးခ်ိန္ အခ်ိဳပြဲစားတယ္ဆုိတာမရွိပါဘူး။ တျခားနုိင္ငံေတြမွာ ဒီလုိမ်ိဳးရွိသလားေတာ႔မသိဘူး။ ဘူတန္နုိင္ငံရဲ႕ အစားအေသာက္ယဥ္ေက်းမႈမွာေတာ႔ က်မ္းမာေရးညီညႊတ္မႈလည္းေတြ႔႕ရတတ္သလုိ၊ ဘာသာေရးအေငြ႔အသက္လည္း ပါေနတာေၾကာင္႔ သူတုိ႔အစားအေသာက္ဟာ ရုိးရွင္းပါတယ္။ ဟိတ္ၾကီးဟန္ၾကီးမဟုတ္တဲ႔အတြက္ အခ်ိဳပြဲဆုိတာ မရွိပါဘူး။ ဘူတန္လူမ်ိဳးေတြဟာ အသားမသတ္ၾကပါဘူး။ အသားမေျပာနဲ႔ အပင္ေလးေတြလည္းေသေအာင္မလုပ္သလုိ၊ ပန္းလည္းမခူးၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင္႔ ဘူတန္မွာ အသားစားရခဲပါတယ္။ ဟုိတယ္ေတြ၊စားေသာက္ဆုိင္ေတြမွာ စားရင္ေတာင္ အသားတစ္မယ္ပါရင္ အေတာ္ကံေကာင္းလြန္းလွပါျပီ။ ဒါေၾကာင္႔ အခ်ိဳပြဲနဲ႔အသားစားခ်င္သူမ်ား ၾကိဳတင္ျပီး သတ္သတ္လြတ္စားနုိင္ေအာင္လုပ္ထားဖုိ႔လုိပါမယ္။
ဘူတန္လူမ်ိဳးတုိ႔ရဲ႕ လူသိမ်ားတဲ႔ဟင္းလ်ာကေတာ႔ Ema Datse လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ခ်ိစ္နဲ႔ငရုတ္သီး ေရာေၾကာ္ထားတာပါ။ အစပ္ၾကိဳက္သူမ်ားကေတာ႔ ေန႔တုိင္းစားခ်င္ေအာင္ဆြဲေဆာင္ထားပါလိမ့္မယ္။ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရင္လည္း Milk Tea, Tea Without Milk နဲ႔ Butter Tea ဆုိျပီးထူးထူးျခားျခားရွိပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတစ္ခုျဖစ္တဲ႔ Butter Tea ကေတာ႔ သူတုိ႔ေထာပတ္အနံ႔ကုိ သတိထားသင့္ပါတယ္။ လက္ဖက္ရည္ကုိ နုိ႔အစား ေထာပတ္ထည္႔ေသာက္တာပါ။ တခ်ဳိ႕ က ဆားထည္႔ေသာက္ပါတယ္။ ကက္ရွမီးယားမွာ Sheer Chai ဆုိတာေသာက္သလုိေပါ႔။ စမ္းသပ္ၾကည္႔သင့္ပါတယ္။
(၄) ေယာက်ာ္းအဂၤါေတြကုိ အိမ္ေရွ႕ နံရံေတြ ေရးဆြဲထားတဲ႔ရုိးရာ။
ဗုဒၶဘာသာနုိင္ငံတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ႔ ဘူတန္ဟာ ကုိးကြယ္ယံုၾကည္မႈမွာ မဟာယနဗုဒၶဘာသာဆန္ပါတယ္။ ကုိးကြယ္ၾကတဲ႔ ဘုရားေတြလည္းမ်ားသလုိ၊ ျမိဳ႕ေစာင့္နတ္၊ ရြာေစာင့္နတ္ကအစ ယမမင္း၊ဘီလူး၊နတ္ဆုိးေတြအထိ ကုိးကြယ္ၾကပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္က ရုိးရာမ်ား လက္ဆင့္ကမ္းသယ္လာတဲ႔အထဲမွာ ေယာက်ာ္းအဂၤါကုိ မ်ိဳးဆက္ျပန္႔ပြားမႈအတြက္ အထူူးကုိးကြယ္တာေၾကာင္႔ သားဆုပန္ရာက စတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ယံုၾကည္မႈကလည္း အိမ္ေတြကုိ လာေရာက္ေႏွာက္ယွက္တတ္တဲ႔ မေကာင္းဆုိး၀ါးမ်ားကုိ ေျခာက္လွန္႔ဖုိ႔လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါဟာလည္း သြားလည္ၾကတဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လုိ ဧည္႔သည္ေတြအတြက္အံ႔အားသင့္ရပါတယ္။
(၅) ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ားနဲ႔ အဆင့္မွီတဲ႔ နုိင္ငံ။
ဘူတန္မွာေတြ႕ရတဲ႔သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရုိးရာ၀တ္စံုေတြနဲ႔ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တျခားနုိင္ငံတစ္ခုခုသြားလည္ရင္ ရုိးရာ၀တ္စံုေတြ႕ရဖုိ႔ ခဲယဥ္းတယ္မဟုတ္လား။ ဒီမွာေတာ႔ ရုိးရာ၀တ္စံုမ၀တ္တဲ႔သူကုိေတြ႕ရဖုိ႔ခဲယဥ္းတာပါ။ ပညာတတ္တဲ႔လူေတြနဲ႔ အဂၤလိပ္စကားေကာင္းေကာင္းေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ျမိဳ႕ေတာ္သင္ဖူးမွာ နုိက္ကလပ္ (၂)ခုပဲရွိျပီး စေနေန႔ တစ္ရက္ပဲဖြင့္ပါတယ္။ ကာရာအုိေကယဥ္ေက်းမႈေတာ႔ ရယ္စရာပါပဲ။ သီးသန္႔အခန္းမရွိတဲ႔ ဘူတန္ကာရာအုိေကဟာ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္လုိဆုိင္မ်ိဳးၾကီးမွာ စားပြဲတစ္၀ုိင္းျပီး တစ္ဝုိင္းအလွည္႔က်ဆုိၾကရတာမ်ိဳးပါ။ ေဗဒင္အတတ္ကုိ အထူးယံုစားၾကျပီး၊ တစ္ခုခုလုပ္ေတာ႔မယ္ဆုိရင္ ေဗဒင္ေျပးေမးေလ႔ရွိပါတယ္။
(၆) နုိင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းေပ်ာ္ရႊင္မႈေလာက္ အေရးမၾကီးတဲ႔ GNP။
နုိင္ငံတစ္နုိင္ငံတုိးတက္မႈကုိ GNP နဲ႔တုိင္းတာေလ႔ရွိပါတယ္။ တုိင္းျပည္တုိင္း တုိင္းျပည္တုိင္းမွာ အစုိးရနဲ႔ျပည္သူေပါင္းျပီး စီးပြားေရးမ႑ိဳင္အထူးေကာင္းမြန္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းၾကရတာကုိ ၄ဆက္ေျမာက္ဘုရင္ Jigme Singye က သတိထားမိေတာ႔ ၁၉ ၇၀ ေနာက္ပုိင္းမွာ သူ႔နုိင္ငံအတြက္ စဥ္းစားပါတယ္။ သူ႔နုိင္ငံအတြက္ဆုိရင္ေတာ႔ ဒီလုိလံုးပန္းေနရတာကို မႏွစ္သက္ဘူး။ သူ႔နုိင္ငံသားေတြ ေပ်ာ္ရႊင္ေနတာပဲ သူျမင္ခ်င္ပါတယ္။ ဒါ႔ေၾကာင္႔ ဘူတန္နုိင္ငံမွာေတာ႔ GNP ဆုိတာ နုိင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းလုိက္ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း (Gross National Happiness) ေလာက္အေရးမၾကီးပါဘူးလုိ႔ သူက ကမာၻကုိေၾကြးေၾကာ္ခဲ႔ပါတယ္။ သူ႔နုိင္ငံကိန္းဂဏန္းေတြတုိးတက္ဖို႔ထက္ ေပ်ာ္ရႊင္ဖုိ႔ကိုပုိအေလးထားတဲ႔သေဘာပါ။
ဒီ GNH ဆုိတာကုိ အခုလက္ရွိ အသက္(၃၈)ႏွစ္သာရွိေသးတဲ႔ ၅ဆက္ေျမာက္ဘုရင္ Jigme Khesar က 2008 ခုႏွစ္မွာ စတင္ထည္႔သြင္းခဲ႔တာပါ။ ခမည္းေတာ္ၾကီးဘုရင္ (၄ဆက္ေျမာက္ဘုရင္)Jigme Singye ရဲ႕ အေတြးအေခၚကုိ သားျဖစ္သူ နန္းတက္ေတာ႔ စီးပြားေရးအရလည္းတုိးတက္ျပီး၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈပါရွိေနရမယ္႔ နုိင္ငံသားမ်ားျဖစ္ေအာင္ စနစ္တက်အေကာင္အထည္ေဖာ္လုိက္ျခင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ GNH အေၾကာင္းကို စတင္မိတ္ဆက္ၾကတုန္းကဆုိရင္ ကမာၻနုိင္ငံအသီးသီးက တအံ႔တၾသေလ႔လာသင္ယူခဲ႔ၾကရတဲ႔ ဘူတန္ရဲ႕အေၾကာင္းအရာတစ္ခုျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။
နုိင္ငံတစ္နုိင္ငံရဲ႕ ျပည္သူျပည္သားေတြေပ်ာ္ရႊင္ဖုိ႔ဆုိရင္ အဲဒီနုိင္ငံဟာ ေရရွည္ဖြံျဖိဳးတုိးတက္ေနရမယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရျပီးလွပေနရမယ္။ ပုိင္ဆုိင္ထားတဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မွန္သမ ွ် ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရမယ္။ ေကာင္းမြန္သန္႔ရွင္းတဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈရွိရမယ္ဆုိျပီး သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ဟုတ္ပါလိမ့္မယ္။ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ခဲ႔ရသမ ွ် ပတ္၀န္းက်င္ေတြဟာ စိမ္းလန္စုိေျပတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေနတာေတြ သိမ္ေမြ႔ႏူးညံ႔ျပီး စည္းကမ္းၾကီးတယ္။ လူေတြအပူအပင္ကင္း ေပ်ာ္ရႊင္ၾကတယ္။ တသက္စာ အခမဲ႔ပညာေရးစနစ္၊ တသက္စာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ေတြေၾကာင္႔ ထင္ပါတယ္။
အိမ္ေတြ၊ဟိုတယ္ေတြကုိလည္း ၾကည္႔မလား။ သူ႔ထက္ ငါကဲ အလုအယက္မာန္မတက္ေနဘူး။ အားလံုးဟာ ဒီရုိးရာပံုစံအတုိင္းပဲ ေဆာက္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါဟာလည္း မလုိအပ္တဲ႔ မာနနဲ႔ မလုိအပ္ပဲ ျပိဳင္ဆုိင္ေနမႈကို ပညာသားပါပါ ဖယ္ရွားျပီးသားျဖစ္ေနတာေၾကာင္႔ ျပည္သူေတြၾကား ေအးခ်မ္းမႈရွိတာပါ။
(၇) Tiger’s Nest
ေပ ၁ေသာင္းေက်ာ္အထက္မွာရွိတဲ႔ ေက်ာက္နံရံမွာ တည္ထားတဲ႔ Paro Takseng လုိ႔ေခၚတဲ႔ ေရွးေဟာင္းဘုန္းၾကီးေက်ာင္းဟာ ဘူတန္နုိင္ငံရဲ႕ အဓိကလည္ပတ္စရာေနရာလုိ႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ ဘူတန္လုိ႔ေျပာတာနဲ႔ ဒီဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကို ေျပးျမင္ၾကမွာအမွန္ပါပဲ။ ဘူတန္တုိ႔အထူးကုိးကြယ္တဲ႔ ဒုတိယဘုရားလုိ႔ ယံုၾကည္ၾကတဲ႔ Guru Rinphoche မွာ ၾကင္ယာေတာ္ (၂)ပါးရွိပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဂူေအာင္းျပီးတရားက်င့္ခဲ႔တဲ႔ ဒုတိယဘုရား Guru Rinphoche ဆီ က်ားပ်ံေယာင္ဖန္ဆင္းျပီး လာလာေနတာေတြ႕ ရလုိ႔ က်ားအသုိက္ရွိတယ္လုိ႔အရပ္ေျပာရာကေန Tiger’s Nest ဆုိျပီးျဖစ္လာတာပါ။ ပါရုိေတာင္ၾကားမွာရွိတဲ႔ ဒီေနရာကုိ ရႈခင္းနဲ႔ေတာင္တက္လမ္းေတြက တအားလွလုိ႔ တအံ႔တႀသသြားၾကည္႔ရတာ အရမ္းကိုေက်နပ္စရာေကာင္းပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ သူ႔ခင္ပြန္းျဖစ္လာမယ္႔ မုိက္ကယ္အဲရစ္က ဒီ Tiger Nest မွာ လက္ထက္ခြင့္ေတာင္းခဲ႔မယ္ဆုိရင္ ပုိလုိ႔အံ႔ႀသသြားမလားပဲ။
(၈) မီးပိြဳင့္မရွိတဲ႔ နုိင္ငံ
ဘူတန္နုိင္ငံဟာ ကမာၻေပၚက မီးပြိဳင့္မရွိတဲ႔နုိင္ငံ (၂)ခုထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ နုိင္ငံတ၀ွမ္းလံုး ဘယ္ျမိဳ႕ မွာမွ မီးပြိဳင္႔ဆုိတာမရွိပါဘူး။ စည္းကမ္းအင္မတန္ရွိၾကျပီး တစ္ဦးအေပၚတစ္ဦး သေဘာထားၾကီးညွာတာတတ္ၾကတာေၾကာင္႔ မီးပိြဳင္႔မရွိလည္းပဲ သူတုိ႔အဆင္ေျပၾကပါတယ္။ ေခါင္းခ်င္းဆုိင္လာရင္ေတာင္ သူ႔အရင္သြားပါဆုိျပီး ကားထဲက လက္လွမ္းျပျပီး ဦးစားေပးတတ္ၾကပါတယ္။ မီးပိြဳင့္မရွိေပမယ္႔ ျမိဳ႕ေတာ္သင္ဖူးမွာေတာ႔ လမ္းလယ္ေခါင္ကၽြန္းမွာ ယာဥ္ထိန္းရဲက လမ္းျပေပး၊လမ္းညႊန္ေပးတာ တစ္ခုေတာ႔ရွိပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ဘူတန္ကုိထူးျခားေစတဲ႔ အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
(၉) နုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ နဲ႔ ခင္ပြန္းေနခဲ႔တဲ႔ ျမိဳ႕ေတာ္သင္ဖူး။
နုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ျဗိတိသွ်သမုိင္းပညာရွင္ မုိက္ကယ္အဲရစ္နဲ႔ ဘူတန္နုိင္ငံမွာ ၂ႏွစ္ေက်ာ္ေနခဲ႔ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က မုိက္ကယ္အဲရစ္စ္ဟာ ၄ဆက္ေျမာက္ဘုရင္အပါအ၀င္ ေတာ္၀င္မိသားစုရဲ႕ ဆရာတစ္ဦးအျဖစ္ေနထုိင္ခဲ႔ျပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းဆုၾကည္က အမ်ိဳးသားစာၾကည္႔တုိက္မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ႔တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ လက္ထက္မဂၤလာကုိလည္း ဘူတန္နုိင္ငံမွာက်င္းပခဲ႔ေၾကာင္း ဓာတ္ပံုေတြအရ သိရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ေတြဟာ အန္တီ႔ဘ၀ရဲ႕ လြတ္လပ္ျခင္းအျပည္႔ခ်စ္ျခင္းေမတၱာအျပည္႔နဲ႔ ေနထုိင္ခဲ႔ရတဲ႔ ဘ၀အစိတ္အပုိင္းျဖစ္ေနမလားပါပဲ။ အခုခ်ိန္အထိ သူတုိ႔ ေနထုိင္ခဲ႔တဲ႔ အိမ္ေလးကုိ သြားျပီး ဓာတ္ပံုရုိက္လုိ႔ရပါေသးတယ္။
(၁၀) ေလယာဥ္အတက္အဆင္းခက္ခဲတဲ႔ ေလယာဥ္ကြင္း။
အဓိက တံခါးေပါက္ျဖစ္တဲ႔ ပါရုိျမိဳ႕ ေလယာဥ္ကြင္းဟာ ဘူတန္နုိင္ငံကုိ ေလေၾကာင္းလုိင္းနဲ႔ ဧည္႔သည္အ၀င္မ်ားတဲ႔တံခါးေပါက္ပါ။ မုိးေမ ွ်ာ္ေတာင္ကမ္းပါးယံ ႏွစ္ဖက္ၾကားက ၂ ကီလုိမီတာမျပည္႔တစ္ျပည္႔ ေျပးလမ္းေလးဟာ ဟိမႏၱာေတာင္တန္းၾကီးမ်ားေပၚက ေလယာဥ္မႈးမ်ားကို စိန္ေခၚေနလ်က္ရွိပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္လည္းေလယာဥ္ဆင္းခါနီး ျပတင္းေပါက္ကေန တဆင္႔ ေလယာဥ္ေတာင္ပံနဲ႔နီးကပ္ေနတဲ႔ သစ္ပင္မ်ားကုိ ရင္ခုန္စဖြယ္ေတြ႕ရပါတယ္။ ေလယာဥ္ဆင္းသြားေတာ႔လည္း တစ္စီးလံုး လက္ခုပ္တီးျပီးေပ်ာ္ရႊင္ရျပန္ပါတယ္။ ေတာင္စြန္း ေတာင္စြယ္မ်ားၾကား ကၽြမ္းက်င္စြာပ်ံသန္းဆင္းတက္နုိင္တဲ႔ Bhutan Airlines/Druk Air တုိ႔က ေလယာဥ္မႈးမ်ားအားလံုးကုိ ခ်ီးက်ဴးရပါမယ္။
(၁၁) ခရီးသြားက႑ျဖင္႔စီးပြားရွာတတ္ျခင္း။
ေရရွည္တည္တံ႔နုိင္မယ္႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းက႑ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ ဘူတန္နုိင္ငံရဲ႕ ပံုစံကုိ ေလ႔လာၾကည္႔သင့္ပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ ေပ်ာ္ရႊင္တဲ႔နုိင္ငံသားမ်ားရွိတဲ႔ အာရွက နုိင္ငံရယ္လုိ႔ လူသိမ်ားလာတဲ႔ နုိင္ငံပါ။ High Value, Low Impact - ထိခုိက္မႈနည္းနည္းနဲ႔တန္ဖုိးျမင္႔ျမင္႔ေပးနုိင္ရမယ္ဆုိျပီး ခရီးသြားက႑ မူ၀ါဒေတြ ၂၀၁၄မွာခ်မွတ္ခဲ႔ပါတယ္။
ခ်မွတ္တဲ႔ မူ၀ါဒေတြထဲမွာ - ဘူတန္ကုိ လာလည္မယ္႔သူေတြဟာ တာ၀န္ခံမယ္႔ခရီးသြားကုမၸဏီတစ္ခု လုိပါတယ္။ ဆုိလုိတာက ခရီးသြားကုမၸဏီတစ္ခုက စီစဥ္မႈမပါပဲ တျခားနုိင္ငံခရီးသြားသလို လြတ္လပ္စြာသြားလို႔မရပါဘူး။ အဲဒီခရီးသြားကုမၸဏီက စီစဥ္ေပးတဲ႔ ေဒသခံဧည္႔လမ္းညႊန္၊ကား၊ဟုိတယ္၊စားေသာက္ဆုိင္အျပီးအစီးကုိ လမ္းေၾကာင္းႏွင့္တကြ ခရီးသြားဌာနကုိ တင္ျပနုိင္မွသာ ဗီဇာထုတ္ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိစီစဥ္ေပးရမႈအတြက္ ဧည္႔သည္တစ္ေယာက္ုိ တစ္ည ေဒၚလာ၂၅၀ ေပးေဆာင္ရပါတယ္။ ၅ညအိပ္ ၆ရက္လည္ပတ္ရင္ ေဒၚလာ ၁၂၅၀ က်သင့္ပါတယ္။ (၅ညစာ ဟုိတယ္၊ တစ္ေန႔ ၃ႏွပ္စာ၊ ကား၊ ဂုိက္ နဲ႔ ၀င္ေၾကးေတြပါ၀င္ျပီး၊ ေလယာဥ္လက္မွတ္နွင့္ ဗီဇာမပါေသးပါ)။ ထုိနည္းအားျဖင္႔ အစုိးရက တစ္ဦးလ ွ်င္ ၀င္လာသည္႔ေငြပမာဏ၏ ၃၅%ကုိ အစုိးရအတြက္အခြန္ႏွင့္ Royalty Fee အျဖစ္ျဖတ္ေတာက္ျပီးက်န္ ၆၅%ကုိ ခရီးသြားကုမၸဏီကိုထုတ္ေပးပါတယ္။ ဒီနည္းအားျဖင္႔ အစုိးရဆီတုိက္ရုိက္ ခရီးသြားက႑၀င္ေငြရရွိပါတယ္။ ခရီးသြားက႑၀င္ေငြကုိ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အခမဲ႔ က်မ္းမာေရးေစာင္႔ေရွာက္မႈ၊ အခမဲ႔ ပညာသင္စရိတ္အျပင္ ခရီးသြားက႑အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြကုိ ေျဖဆည္းေပးပါတယ္။
တစ္ေန႔ကုိ ၂၅၀ေဒၚလာ သတ္မွတ္မႈေၾကာင္႔ လာေရာက္လည္ပတ္သူနည္းသြားပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ သြားခ်င္တဲ႔စိတ္ရွိသူကေတာ႔ ဒီေလာက္ေပးရလည္းသြားေနဦးမယ္လုိ႔ သူတုိ႔ေမ ွ်ာ္လင့္သလုိရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔လည္း ပိုက္ဆံနည္းနည္းပဲတတ္နုိင္တဲ႔ နုိင္ငံျခားသားမ်ားႏွင္႔ ေက်ာပုိးအိတ္တစ္လံုးလြယ္ ကမာၻပတ္သူမ်ားဟာ အိႏိၵယေလာက္သာ သြားလည္ပတ္နုိင္ေတာ႔ပါတယ္။ လာေရာက္လည္ပတ္သူ အရည္အေသြး ဇကာစစ္ခ်လုိက္သလုိျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘူတန္နုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ေနထုိင္မႈ ဓေလ႔မ်ားဟာ အလံုးအရင္းလုိက္၀င္လာမယ္႔ခရီးသြားမ်ားရဲ႕ ရန္က ေ၀းလုိ႔ ေရရွည္တည္တံ႔ေသာခရီးသြားလုပ္ငန္းကုိ ထူေထာင္နုိင္မယ္႔လုိယူဆၾကလုိ႔ သင္ယူေလ႔လာစရာလည္း ျဖစ္ရပါတယ္။
အေသးစိတ္နဲ႔ခရီးလမ္းေၾကာင္းမ်ားေနာက္ပို႔စ္တြင္ ဆက္လက္ေရးေပးပါအံုးမည္။
#bobomightytraveler