Bu gün sizlere "dolar" hakkında biraz bilgi vereceğim.
Amerikan Doları ($, USD)
Finans piyasalarının vazgeçilmez yatırım aracı olan dolar, dünyanın neredeyse en büyük ekonomisi sayılan ABD’ nin para birimidir. Bilindiği gibi doların tarih sahnesine çıkması 1500 yıllara denk gelmektedir. O yıllarda gümüşün bulunmasına kadar, gümüşten daha değerli olan altın sikke kullanıyordu. Bugün Almanya – Çek Cumhuriyeti sınırında olan St. Joachimsthal kasabasında altın sikkelerden daha büyük üretilen gümüş sikkelere verilen “thaler” ismi kullanımı yaygınlaştıktan sonra her ülke kendi dilinde telaffuz etmeye çalıştı. Hollandalılar “daaler”, Slovenler “tolar”, Eritreliler “tallero”, İngilizler “dollar” adını verdiler. Güney Amerika kıtasını keşfeden İspanyollar kıtada buldukları büyük ölçüde gümüş ile gümüş sektörünü elinde tutmaya başlaması diğer kolonilerinde dikkatini çekmeye başladı. Kuzey Amerika’da bulunan İngiliz kolonileri İspanyollarla ticari ilişkilere başladı başlamasına ama iki farklı para birimi kullanımı beraberinde bir takım sorunlar çıkarıyordu. 1776 yılında İngiliz koloniler bağımsızlığını ilan etmeleri üzerine, İngiliz para birimi olan “sterlin” kullanımını bırakarak Amerikan doları adı altında yeni bir para birimi kullanmaya başladılar. 1792 yılında Coinage Antlaşması ile dolar kullanımı resmileştirilmiş oldu.
ABD dolarının tarihçesine bakacak olursak;
1690 yılında ilk banknot ABD’nin kuzeydoğu kıyısında New England bölgesinde yer alan Massachusetts Körfezi Kolonisi'nde basılarak dolaşıma çıkmıştır.
1739 yılında, Benjamin Franklin'in Philadelphia'daki matbaasında doğa manzaralı banknotlar basılmaya başlanır.
1775 yılında Amerikan Özgürlük Savaşını finanse etmek amacıyla Kıta Kongresi, kâğıt para basmaya başlar.
1862 yılında, ABD banknotlarına kalpazanlığa karşı mücadele başlar. Bunun için caydırıcı nitelikler olarak, ince çizgili gravürler, karmaşık geometrik desenler, Hazine Bakanlığının mührü ve gravürlü imzalar eklenir.
1863 yılında ABD Kongresi ulusal bankacılık sistemini kurması ve ulusal banknotların basımını denetlemesi için ABD Hazinesine yetki verir.
1913'te çıkarılan Amerikan Merkez Bankası Kanunu, Amerikan Merkez Bankasını (Federal Reserve Bank) ülkenin merkez bankası ilan eder. Banka, Amerikan Merkez Bankası Banknotları (Federal Reserve Notes) adlı yeni bir parayı dolaşıma sunar.
1955'te çıkarılan bir kanunla Tanrıya Güveniyoruz (In God We Trust) ibaresi tüm banknotlar üzerinde kullanımı zorunlu hale geldi.
2 doların üzerinde Amerika Birleşik Devletleri üçüncü başkanı olup, 1801-1809 tarihleri arasında başkanlık yapan ve Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin asıl yazarı olan Thomas Jefferson‘un resmi bulunmaktadır.
5.büyük banknot parasıdır. 5 doların üzerinde Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanı ve Cumhuriyetçi Parti'nin ilk başkanıdır Abraham Lincoln‘ün resmi bulunmaktadır.
4.büyük banknot parasıdır. 10 doların üzerinde Amerika Birleşik Devletleri tarihindeki ilk Hazine Bakanı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin mali sisteminin kurucusu Alexander Hamilton‘un resmi bulunmaktadır.
3.büyük banknot parasıdır. 20 doların üzerinde kölelik karşıtı, insan hakları savunucusu Harriet Tubman‘ın resmi bulunmaktadır.(Normalde 20 doların üzerinde Andrew Jackson‘ın resmi bulunmaktaydı fakat yapılan değişiklikle, 2016 yılında Harriet Tubman‘ın portresi konuldu.)
ABD' nin en büyük banknot para birimidir. Üzerinde, Amerikalı yayımcı, yazar, mucit, felsefeci, bilim insanı, siyasetçi ve diplomat olan Benjamin Franklin bulunur.
Ülkemizde 2010-2018 yılları arasında dolar kuru aylık ortalamaları aşağıdaki gibidir:
ORTALAMA DÖVİZ KURLARI (2010-2018)
AYLAR
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
USD / TL
OCAK
1,47
1,55
1,84
1,76
2,22
2,33
3,01
3,73
3,77
ŞUBAT
1,51
1,58
1,75
1,77
2,21
2,46
2,94
3,67
3,78
MART
1,53
1,57
1,78
1,81
2,22
2,58
2,89
3,67
3,88
NİSAN
1,49
1,52
1,78
1,80
2,13
2,65
2,83
3,65
4,05
MAYIS
1,53
1,56
1,80
1,82
2,09
2,65
2,93
3,56
4,49
HAZİRAN
1,57
1,59
1,82
1,89
2,12
2,70
2,92
3,52
TEMMUZ
1,54
1,65
1,80
1,93
2,12
2,69
2,96
3,56
AĞUSTOS
1,50
1,74
1,79
1,95
2,16
2,85
2,96
3,51
EYLÜL
1,49
1,79
1,80
2,02
2,20
3,00
2,96
3,47
EKİM
1,42
1,83
1,79
1,99
2,26
2,93
3,07
3,66
KASIM
1,43
1,80
1,79
2,02
2,23
2,87
3,27
3,88
ARALIK
1,51
1,86
1,78
2,06
2,29
2,92
3,49
3,85
YILLIK
1,50
1,67
1,79
1,90
2,19
2,72
3,02
3,65
3,99
Dünyada "Dolar" Kullanan Ülkeler:
Bugün dünyada kullanımda; başta ABD doları olmak üzere, Avustralya doları, Barbados doları, Bahama doları, Belize doları, Bermuda doları, Brunei doları, Cayman Adaları doları, Doğu Karayip doları, Fiji doları, Guyana doları, Hong Kong doları, Jamaika doları, Kanada doları, Liberya doları, Namibya doları, Yeni Zelanda doları, Singapur doları, Solomon Adaları doları, Surinam doları, Tayvan doları, Trinidad ve Tobago doları, Zimbabve doları 23 çeşit dolar bulunmaktadır.
