Çılgınlar gibi çay tüketen ülkemiz, dünya da çay tüketiminde 1.sırada olduğunu biliyor muydunuz? Öyleleri biliyorum ki gün içinde hiç su içmeyip çay ile susuzluğunu gideren var. Hemen aklımıza Erzurumlular geliyor :) Bir defasında yaşlı yolu kaybetmiş bir teyzeyle karşılaştım, kendisi Erzurumluydu, sakinleşmesi için su içer misin teyze dedim cevabı ‘’ben su içmem, çay içerim oldu’’. Sonrasında baya gülmüştüm. ( Merak eden için sonra teyzenin yolunu bulduk :) )
Peki çay bu kadar kanımız canımız ne ara oldu? Ne zaman bu topraklara geldi ve nasıl yaygınlaştı da ülkemizin 1 numaralı içeceği haline geldi? Şimdi Bu soruların cevaplarından bahsedeceğim. Çayın tarihi çok eski fakat ülkemizdeki tarihi sandığınız kadar da çok eski değil. Mesela Osmanlı Döneminde yaygın bir içecek değilmiş. Sanırım yaygın olsaydı eskiden kalma ‘’kahvehane’’ kültürümüze, kahvehane değil de çayhane diyebilirdik :)
Çay ilk defa M.Ö 1237 de Çin’de farklı amaçlarla kullanılmış. Zamanla bitkisinin suyla karıştırıldığında hoş bir lezzet ortaya çıktığını keşfetmişler. M.Ö 10. Yüz yılda ise ilk defa içilebilir halde tüketilmiş. Ve yavaş yavaş çevre ülkelere yayılmaya, üretilmeye başlamış. 18. Da bu yayılma Portekiz’e kadar ulaşmış. İşte İngilizler de çayla Portekiz’e girdiklerinde karşılaşmış. Böylece İngiltere aracılığı ile çay Avrupa’ya kadar ulaşmış.
Bildiğimiz kadarıyla Osmanlıda kahvenin yeri başkadır bu yüzden çayla tanışıklık başlasa da bir süre ilgi çekmemiş kahvenin yerini alamamıştır. İlk olarak çay 2. Abdülhamit döneminde Çin’den topraklarımıza getirilmiş. Çayın Anadolu’da yaygınlaşmasında Ruslarla gerçekleşen Kırım Savaşı da etkili olmuştur. Ruslarda yaygın olan çayla savaş sırasında Türklerde tanışmıştır. Zamanla yaşanan ekonomik sıkıntılar, 1.Dünya savaşı sonrası Yemen’den gelen kahvenin hayli pahalı oluşu yerine alternatif aratmaya başladı. Bu alternatifte üretimin kolay olması ve uygun olması nedeniyle çay olmuştur.
1900’lü yıllardan itibaren özellikle Rize’de yaygınlaşmaya başlayan çay, ve bölgenin de önemli geçim kaynağı haline gelmiş. Devlet teşvikleriyle de Türkiye dünyada çay üretiminde zamanla 6.sıraya yükselmiş. Ee tabi bu yükselişte çayı çok sevip çok tüketmemiz de etkili. Dünya da 6.sırada üretirken 1.sırada tüketiyoruz.
