The Valuable human life
" တန္ဖိုးၾကီးလွ လူ႔ဘဝ
How to live a worry-free life
ေသာကကင္းေဝး ေနနိုင္ေရး
Human life is valuable. It is sacred and provides us unique experiences. The Buddha says: Rare is birth as a human being. Hard is the life of mortals.' Human life must be cherished and guided with care if it is not to become a curse to the whole world. We should bring peace to all by acting with love, compassion, and care so as to make life worthwhile.
လူ႔ဘဝဟာ တန္ဖိုးၾကီးပါတယ္။ အထြတ္ အျမတ္ျဖစ္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ထူးျခားတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြ ေပးပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶက လူသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ေမြးဖြားလာျခင္းဟာ ၾကံဳေတာင့္ၾကံဳခဲျဖစ္တယ္၊ ေသမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ လူ႔ဘဝကို ခက္ခက္ခဲခဲ ရရွိတာျဖစ္တယ္၊ ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး တန္ဖိုးထားရမယ္၊ ဂရုတစိုက္ ျပဳမူေနထိုင္ရမယ္၊ အဲလိုမဟုတ္ရင္ ကမ႓ာေလာကၾကီး ပ်က္စီးျခင္းအေၾကာင္းျဖစ္သြားမယ္လို႔ မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာထားျခင္းျဖင့္ အားလံုး စိတ္ေအးခ်မ္းမႈခံစားရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္သင့္ပါတယ္။ ဘဝကို တန္ဖိုးရွိေအာင္ အသံုးခ်ႏိုင္ဖို႔ ဂရုစိုက္သင့္ပါတယ္။
We are fortunate to be born as human beings at a time of great expansion of knowledge. It is important that we use this knowledge and tap all available resources to save lives, enhance the quality of life of mankind, and contribute to human civilization rather than destroying ourselves and the environment.
အသိပညာ အလြန္ တိုးတက္ေနတဲ့ ေခတ္မွာ လူသားေတြအျဖစ္ ေမြးဖြားလာတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကံေကာင္းပါတယ္။ ဒီအသိပညာကို အသံုးခ်ျပီး သက္ရွိေတြကို ကယ္တင္ႏိုင္မယ့္ အရင္းအျမစ္အားလံုးကို ေဖာ္ထုတ္ရန္ႏွင့္ လူ႔ဘဝ အရည္အေသြးေတြကို ျမွင့္တင္ရန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုႏွင့္ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဖ်က္ဆီးမည့္အစား လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကို ျဖည့္ဆည္း ပံ့ပိုးေပးဖို႔လည္း အေရးၾကီးပါတယ္။
We should make the best use of our human potential, consistent with our paramount position on earth. Just compare ourselves with the other living beings. They may have special attributes which can sometimes far surpass what humans are capable of. Some animals possess great strength and extraordinary instinctive power no man can equal. Some insects and animals can precognise changes in weather conditions, use their profound sense of scent for communication, even just sense impending earthquakes and cyclones. Their behaviour, however, is strongly governed by instincts. Compared with human beings, their intelligence is very limited.
ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လူသားစြမ္းရည္ကို အေကာင္းဆံုး အသံုးခ်သင့္ပါတယ္။ ကမ႓ာေပၚက ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ပဓာန အေျခေနနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ေဆာင္႐ြက္သင့္ပါတယ္။ အျခားသတၱဝါေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါ။ သူတို႔မွာ လူသားေတြ စြမ္းႏိုင္တာထက္ တစ္ခါတစ္ရံ ပိုျပီး သာလြန္တဲ့ အထူး အရည္အခ်င္းေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕တိရစၧာန္ေတြဟာ လူသားေတြ မယွဥ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကီးမားတဲ့ ခြန္အားေတြ၊ သာမန္ထက္ ထူးျခားတဲ့ ပင္ကိုယ္ဗီဇ စြမ္းအားေတြ ပိုင္ဆိုင္ၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕ ပိုးမႊားေတြ၊ တိရစၧာန္ေတြဟာ ရာသီဥတု အေျခအေနအရ အေျပာင္းလဲျဖစ္မွာေတြကို ႀကိဳသိၾကတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ နက္နဲသိမ္ေမြ႕တဲ့ အနံ႔ခံ အာရံုကို ဆက္သြယ္ေရးအတြက္ အသံုးျပဳၾကတယ္။ ငလ်င္ေတြ လႈပ္ခါနီး၊ ဆိုင္ကလုံုးမုန္တိုင္း တိုက္ခါနီး အေျခေနေတြကိုပင္ အာရံုခံၾကႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ အျပဳအမူေတြကို ပင္ကိုယ္ဗီဇေတြက အခိုင္အမာ လႊမ္းမိုးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္တဲ့အခါ သူတို႔အသိဉာဏ္ဟာ အလြန္ပဲ ခ်ိနဲ႔အားနည္းပါတယ္။
Yet, for all their limitations, animals lead normal lives consistent with their instincts, unlike some human beings who abuse their intelligence and degrade human dignity. These people have their mind sclouded with various perverted concepts, beliefs, and imaginations, and allow themselves to be misdirected to harmful ends. There is nobody in this world who can say that he or she is completely satisfied with his or her life. Whatever pleasure is experienced or material things are gained, in the end unsatisfactoriness will be experienced. This is only natural.
ဟုတ္ပါတယ္။ အကန္႔အသတ္ေတြ အားလံုးေၾကာင့္ တိရစၧာန္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ပင္ကိုယ္ဗီဇေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ သာမန္ ဘဝနဲ႔ပဲ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။ အသိဉာဏ္ကို တလြဲအသံုးခ်ျပီး လူ႔ဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္းေစတဲ့ လူသားအခ်ိဳ႕နဲ႔ ျခားနားပါတယ္။ ဒီလူေတြရဲ႕ စိတ္ဟာ အမူအက်င့္ကို ပ်က္စီးေစတဲ့ အျမင္သေဘာထားေတြ၊ ယံုၾကည္မႈေတြ၊ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြ ဖံုးလႊမ္းခံေနရျပီး၊ သူတို႔ကို နစ္နာေစတဲ့ ဘဝနိဂံုးဆီ တြန္းပို႔တာကို ခံယူေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကမွာ ဘဝကို အျပည့္အဝ အားရေက်နပ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုႏိုင္သူ တစ္ေယာက္မွ မရွိပါဘူး။ ဘယ္လို သာယာၾကည္ႏူးမႈေတြပဲ ခံစားရ ခံစားရ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လို ရုပ္ဝတၳဳပစၥည္းေတြကိုပဲ ပိုင္ဆိုင္ပိုင္ဆိုင္ အဆံုးမွာ ေက်နပ္ဖြယ္မရွိမႈကိုပဲ ခံစားရတာပါ။ ဒါဟာ သဘာဝပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
The question, therefore, is not whether unsatisfactoriness should be avoided, but what a person does when things become unsatisfactory. Does he act with patience and understanding or does he instead harm himself and others? The thrust of his action is linked to the extent of his greed. According to Mahatma Gandhi: 'The world has enough for everyone's need, but not enough even for one man's greed.' Those who are wealthy desire to become more wealthy. Those who have power would like to seize more power. Thus, the insatiable desire becomes the root of all conflicts.
ဒါေၾကာင့္ ေက်နပ္ဖြယ္မရွိမႈကို မေရွာင္ရွားသင့္ဘူးလာလို႔ ေမးစရာရွိပါတယ္။ ေက်နပ္ဖြယ္မရွိမႈ ျဖစ္လာတဲ့အခါ လူတစ္ေယာက္က ဘာလုပ္မလဲ။ သူဟာ စိတ္ရွည္မႈ၊ နားလည္မႈနဲ႔ လုပ္ေဆာင္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ အဲဒီအစား သူ႔ကိုယ္သူေရာ အျခားသူေတြကိုပါ ထိခိုက္ေအာင္ လုပ္မွာလား။ သူလုပ္ေဆာင္တာရဲ႕ သက္ေရာက္မႈဟာ သူ႔ေလာဘနဲ႔ အထိုက္အေလ်ာက္ ဆက္စပ္ပါတယ္။ မဟတၱမဂႏၶီရဲ႕အလိုရကေတာ့ လူတိုင္းရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အတြက္ ကမ႓ာၾကီးမွာ အလံုအေလာက္ရွိ။ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေလာဘအတြက္ေတာ့ အလံုအေလာက္ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ခ်မ္းသာၾကြယ္ဝလိုတဲ့ အာသာဆႏၵရွိသူဟာ ပိုျပီး ခ်မ္းသာခ်င္တယ္။ ရာထူးအာဏာရွိသူဟာ ပုိျပီး အဆင့္ျမင့္တဲ့ ရာထူးအာဏာကို ရယူခ်င္တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ မတင္းတိမ္ မေရာင့္ရဲတဲ့ အလိုဆႏၵဟာ ပဋိပကၡအားလံုးရဲ႕ အရင္းအျမစ္ ျဖစ္သြားပါတယ္။
You may ask how are we to survive without craving? Yes, craving is indispensable for living. However, one must learn to distinguish between required necessities for survival and gorging one's senses for the satisfaction of pleasure. There is a subtle difference between 'needing' and 'craving'. In living, one may struggle for one's survival as well as work to satisfy one's craving for pleasure. In the process, as a result of one's mental and moral tendencies, one may commit many mistakes which can harm oneself as well as violate the peace and happiness of others. We must be careful about the satisfaction of our craving.
အာသာျပင္းျပမႈ မရွိဘဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘယ္လို ရွင္သန္မလဲလို႔ သင္က ေမးခ်င္ ေမးလိမ့္မယ္။ အာသာျပင္းျပမႈဟာ အသက္ရွင္သန္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ လူတစ္ေယာက္ဟာ အသက္ရွင္သန္ေရးအတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အလိုဆႏၵအေပၚ အားရေက်နပ္မႈအတြက္ အာရံုေတြကို တဝတျပဲ ခံစားျခင္းကို ကြဲျပားေအာင္ ေလ့လာရပါမယ္။ လုိအပ္ျခင္းနဲ႔ အာသာျပင္းျပျခင္း စကားႏွစ္လံုးၾကားမွာ သိမ္ေမြ႕တဲ့ ျခားနားခ်က္ရွိပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ အသက္ဆက္ရွင္ဖို႔ ရုန္းကန္လႈပ္ရွားသလို အာရံုေတြအေပၚ အာသာျပင္းျပမႈကို ျပည့္ဝေအာင္ခံစားမႈလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စာရိတၱပိုင္းဆိုင္ရာ ယိမ္းယိုင္မႈေတြအရ သူ႔ကိုယ္သူ ထိခိုက္ေစၿပီး အျခားသူေတြရဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းမႈႏွင့္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို အေႏွာင့္ယွက္ျဖစ္ေစမယ့္ အမွားမ်ားစြာကို က်ဴးလြန္မိႏိုင္ပါတယ္။ အာသာျပင္းျပမႈကို အျပည့္အဝ ခံစားရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဂရုစိုက္ရပါမယ္။
People destroy themselves through over indulgence. Many wealthy people often end their lives in the same way that ants drown in a cup of honey. An inordinate drive for wealth-creation does not lead to happiness but instead becomes a source of anxiety. Being so tension-ridden, many people have forgotten the art of relaxation and cannot enjoy sound sleep without the use of tranquillisers. Prolonged mental stress can reduce their physical state to a pathetic level, making them succumb to various illnesses which can lead to untimely death.
လူေတြဟာ အလြန္အကၽြံ စိတ္အလိုလိုက္ျခင္းျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္ပါတယ္။ ပ်ားရည္ခြက္ထဲ နစ္ေသတဲ့ ပု႐ြက္ဆိတ္ေတြလို ခ်မ္းသာသူ အေတာ္အမ်ားမ်ားဟာလည္း သူတို႔ဘဝေတြကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ ထိုနည္းအတိုင္း အဆံုးသတ္ၾကပါတယ္။ ဥစၥာဓနစုေဆာင္းျခင္းမွာ လြန္ကဲတဲ့ အလိုဆႏၵဟာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈဆီ ဦးမတည္ဘဲ စိုးရိမ္ေသာကရဲ႕ အရင္းျမစ္ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလို စိုးရိမ္ပူပန္မႈ စိတ္ဖိစီးခံရရင္ လူေတြဟာ အပမ္းေျဖအနားယူျခင္းကို ဖန္တီးရမယ္ဆိုတာ ေမ့သြားျပီး အိပ္ေဆးေတြ မသံုးရင္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္မေပ်ာ္ေတာ့ပါဘူး။ ကာလရွည္ၾကာ စိတ္ဖိစီးမႈခံရျခင္းဟာ ကိုယ္ခႏၶာ အေျခေနကို အခ်ိန္မတန္ခင္ ေသဆံုးမႈဆီ ဆိုက္ေရာက္ေစမယ့္ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကို မလြန္ဆန္ႏိုင္တဲ့ သနားစရာ အဆင့္ထိ ဆိုး႐ြားသြားေစႏိုင္ပါတယ္။
